تاثیرات توام انواع سیستم و سطوح مختلف آب آبیاری بر عملکرد کلزا در اقلیم نیمه خشک

نویسندگان

1 عضوهیات علمی

2 دانشگاه تبریز

3 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

4 عضو هیئت علمی / دانشگاه تبریز

doi
10.22034/ws.2023.55621.2517
چکیده

با‎ ‎توجه‎ ‎به‎ ‎محدودیت‎ ‎منابع ‏آب‏های‎ ‎زیرزمینی‎ ‎و‎ ‎لزوم‎ ‎استفاده‎ ‎بهینه‎ ‎از‎ ‎آب‏های‎ ‎سطحی‎، ‏اصلاح‎ ‎سامانه‏های‎ ‎آبیاری‎‎ ‎از‎ ‎ضروریات است. ‎یکی ‎دیگر‎ ‎روش‏های‎ ‎افزایش‎ ‎بهره‏وری‎ ‎آب،‎ ‎اتخاذ‎ ‎راهبردهای کم ‏آبیاری‎ ‎است‎‏. این تحقیق به مقایسه تأثیر رژیم‌های مختلف آبیاری بر عملکرد دانه و کارایی مصرف آب کلزا تحت سه روش آبیاری جویچه‌ای، بارانی و قطره‌ای نواری با چهار تیمار آبیاری 60، 80، 100 و 120 درصد آبیاری کامل می‌پردازد. برای این منظور آزمایش‌های مزرعه‌ای به‌صورت طرح کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های تصادفی با سه تکرار در سال‌های زراعی 98-1397 و 99-1398 در تبریز انجام شد. نتایج به دست آمده نشان داد که بدون در نظر گرفتن مقدار آبیاری، عملکرد محصول و سایر شاخص های رشد در آبیاری قطره‌ای نواری نسبت به دو روش دیگر بهتر بود ‏بطوریکه روش قطره‌ای نواری در سطح 120 درصد دارای بیشترین مقدار محصول، وزن هزار دانه و ارتفاع بوته بود. کمترین مقدار آب آبیاری مربوط به روش قطره‌ای نواری در سطح 60 درصد می‌باشد و این روش مقدار آب آبیاری را نسبت به آبیاری جویچه‌ای و بارانی در همان سطح به ترتیب 49 و 21 درصد کاهش داد. روش قطره‌‌ای نواری مقدار کارایی مصرف آب را نسبت به روش جویچه‌ای و بارانی به ترتیب برابر 87 و 25 درصد افزایش داد. نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از روش‌های نوین آبیاری ‏مانند روش قطره‌ای نواری (تیپ) و بارانی بجای روش‎های سطحی علاوه بر صرفه‌جویی در میزان آب مصرفی باعث بهبود ‏عملکرد محصول نیز می‌گردد.‏