فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور بهره‌وری بهینه از آب در کشاورزی، دانستن میزان نشت آب از کانال‌ها ضروری است. در این پژوهش، ارزیابی کانال‌های خاکی و کانالت‌های شبکه‌های آبیاری و زهکشی استان خوزستان با محاسبه راندمان توزیع آب انجام شد. در این رابطه، تعداد 29 کانال در شبکه‌های اصلی آبیاری و زهکشی استان خوزستان شامل:کارون بزرگ، شمال خوزستان، کرخه، شاوور، زهره، جراحی و کانال‌های تحت مدیریت زارعان مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفتند. تعداد 16 کانالت و شش کانال خاکی در شبکه‌های آبیاری، از درجات 3 و 4 بوده و همچنین یک کانالت و شش کانال خاکی تحت مدیریت زارع قرار داشتند. میانگین راندمان توزیع در کانالت‌ها و کانال‌های خاکی به‌ترتیب معادل 47/86 و 23/70 درصد محاسبه شدند که این مقادیر با هم اختلاف معنی‌داری در سطح 5 درصد داشتند. کم‌ترین میانگین راندمان توزیع در کانال اختصاصی (تحت مدیریت زارع) به میزان 88/46 و بیش‌ترین میزان راندمان توزیع در کانال غیراختصاصی به میزان 67/99 درصد محاسبه شد. میزان‌های متناسب با Z-Score محاسبه شده برای راندمان توزیع بر اساس نوع مصالح ساخت نشان داد میزان 1/72 درصد کانالت‌ها وضعیت قابل قبولی داشتند در حالی که این میزان در کانال‌های خاکی فقط 1/9 درصد بود. تمامی کانالت‌های درجه 4 راندمان توزیع قابل قبولی داشتند. 1/59 درصد از کانال‌های غیراختصاصی (زیرپوشش شبکه‌های آبیاری و زهکشی خوزستان) راندمان توزیع قابل قبولی داشتند در حالی که 7/85 درصد کانال‌های اختصاصی راندمان توزیع قابل قبولی نداشتند. با تحویل حجمی آب از طریق کانال‌های اختصاصی به بهره‌بردار موجبات افزایش راندمان توزیع در کانال‌های تحت مدیریت زارع فراهم می‌شود.