فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش تأثیر مواد نفتی و هوادیدگی فیزیکی بر آب‌گریزی و ویژگی‌های هیدرولیکی دو خاک لوم شنی و لوم رسی بررسی شد. خاک‌ها با سه سطح مواد نفتی (0، 5/0 و 1%) و با دو شرایط ساختمانی خاک (دست‌خورده و هوادیده فیزیکی) تیمار شدند. سپس آب‌گریزی خاک به روش زمان نفوذ قطره آب (WDPT)، و منحنی مشخصه رطوبتی و هدایت هیدرولیکی اشباع خاک در تیمارهای آزمایشی اندازه‌گیری شد. داده‌های منحنی مشخصه رطوبتی خاک با معادله ون‌گنوختن مدل‌سازی شد. نتایج نشان داد به دلیل افزایش آب‌گریزی (WDPT) در اثر افزودن مواد نفتی، نگهداشت آب خاک کاهش یافت. با افزایش درجه آب‌گریزی خاک (ناشی از افزودن نفت)، هدایت هیدرولیکی اشباع (K_S) (از مقدار 98/7 در شاهد به cm h-1 64/5 در تیمار 1%) و رطوبت اشباع (θ_s) (از مقدار 547/0 در شاهد به cm3 cm-3 457/0 در تیمار 1%) و رطوبت باقی‌مانده (θ_r) (از مقدار 122/0 در شاهد به cm3 cm-3 112/0 در تیمار 1%) کاهش معنی‌داری یافته و پارامترهای مقیاس () (از مقدار 130/0 در شاهد به cm-1 240/0 در تیمار 1%) و شکل (n) (از مقدار 36/1 در شاهد به 56/1 در تیمار 1%) افزایش معنی‌داری یافتند. هیدروکربن‌های نفتی سبب کاهش آب فراهم خاک برای گیاه (از مقدار 084/0 در شاهد به cm3 cm-3 049/0 در تیمار 1%) شدند. درجه آب‌گریزی (WDPT) در خاک هوادیده فیزیکی (s 2/30) نسبت به خاک دست‌خورده (s 9/23) به طور معنی‌داری بیش‌تر بود. نتایج این پژوهش در مدیریت خاک‌های آلوده به نفت در شرایط مختلف (بافت و ساختمان خاک) قابل استفاده خواهد بود.