پهنه‌بندی پتانسیل گسیختگی شیب‌های سنگی معدن مس سونگون بر اساس امتیاز توده‌ی سنگ (SMR) و تحلیل سلسله مراتبی (AHP)

نویسندگان

1 گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

2 گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

معدن مس سونگون در استان آذربایجان شرقی در 45 کیلومتری شمال شهرستان ورزقان قرار دارد. در این تحقیق برای پهنه‌بندی مناطق با پتانسیل ناپایداری از روشهای امتیاز توده‌ی‌سنگ (SMR )، تحلیل سینماتیکی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی ( AHP) و با استفاده از نرم‌افزارهایDips 6.0 ، Expert Choice و ArcGIS استفاده شده است. برای بررسی به روش تحلیل سلسله مراتبی، معیارهای اصلی دخیل در گسیختگی شیب‌های سنگی و پله‌های استخراج شامل زمین‌شناسی ساختاری، ژئومکانیکی، وضعیت آب زیرزمینی درزه‌ها، مورفولوژی و درجه دگرسانی انتخاب و با تشکیل ماتریس مقایسه زوجی امتیازدهی شدند و زیرمعیارها و گزینه‌های تعیین شده برای هرکدام از معیارهای اصلی بر پایه میزان اهمیت آنها و به روش مجموع سطری وزن‌دهی شدند. سپس با تلفیق لایه‌های اطلاعاتی مختلف در محیط ArcGIS، محدوده‌‌ی معدن از لحاظ خطر ناپایداری شیب‌های سنگی در سه دسته کم، متوسط و زیاد پهنه‌بندی گردید. با توجه به نتایج بدست آمده، مناطق غربی، جنوبی، جنوب‌شرقی و بصورت پراکنده قسمتی از شمال محدوده‌ی معدن بویژه در پله‌های استخراج پتانسیل وقوع گسیختگی بیشتر است که با شواهد میدانی مطابقت نسبی دارد. نتایج بدست آمده نشان داد که همخوانی نسبتاً خوبی بین نتایج روشهای مورد استفاده در این تحقیق وجود دارد. ولی بدلیل اینکه در روش تحلیل سلسله مراتبی سایر معیارهای دخیل در گسیختگی در نظر گرفته می‌شود نتایج قابل اعتمادتری بدست می‌آید.