فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تبخیر یکی از پیچیده‌ترین و مهم‌ترین فرآیندها در بررسی عوامل هیدرولوژیکی و هواشناسی بوده و نقش عمده‌ای در تعیین معادلات توازن انرژی در سطح زمین دارد. در این راستا و در پژوهش حاضر، توانایی سه روش داده محور درخت گرادیان تقویت شده، مدل خطی تعمیم یافته و پرسپترون چندلایه در برآورد مقدار تبخیر از تشت در سه اقلیم خشک (ایستگاه یزد و بافق)، نیمه خشک (ایستگاه بیرجند و سیاه‌بیشه) و مرطوب (ایستگاه ساری و فردوس) با استفاده از داده‌های هواشناسی به عنوان ورودی مدل مورد بررسی قرار گرفت. از بین متغیرهای موثر، چهار پارامتر دمای میانگین، رطوبت نسبی، سرعت باد و ساعات آفتابی در دوره زمانی بیست ساله (2020-2001) جمع‌آوری گردید. با توجه به متغیرهای ورودی و میزان همبستگی آن‌ها با پارامتر تبخیر، شش سناریو مختلف از متغیرهای هواشناسی انتخاب شده، تعریف گردید. همچنین برای ارزیابی دقت مدل‌های مذکور از چهار معیار ارزیابی جذر میانگین مربعات خطا، میانگین خطای مطلق، ضریب همبستگی و شاخص پراکندگی استفاده گردید. نتایج حاصله نشان داد که در ایستگاه‌های بیرجند، یزد، فردوس و سیاه‌بیشه مدل MLP(VI) به ترتیب با جذر میانگین مربعات خطای 97/1، 95/1، 97/1 و 91/2، در ایستگاه ساری مدل MLP(IV) با جذر میانگین مربعات خطای 41/1 و در ایستگاه بافق مدل MLP(V) با جذر میانگین مربعات خطای 92/1 بهترین عملکرد را در برآورد میزان تبخیر از تشت داشتند. در نهایت می‌توان چنین نتیجه‌گیری نمود که در تمامی ایستگاه‌های مورد مطالعه، روش پرسپترون چندلایه دقیق‌ترین برآوردها را ارئه نمود و به عنوان روشی با دقت بالا پیشنهاد گردید.