جایگاه ذخیره راهبردی دریای مازندران در امنیت آبی ایران

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه علوم پزشکی کردستان

3 دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22054/qpss.2018.17394.1488
چکیده

طی دو دهه اخیر تغییرات اقلیمی و افزایش مصرف منابع آب ، بسیاری از نواحی جهان را با بحران منابع آب شیرین رو به رو کرده ‎ است. داده‏های موجود درباره کشور ما، نیز برخاسته از تغییر اقیلم و ناکارامدی الگوی مصرف کنونی ، گویای آن است که امنیت آبی و به تبع آن، امنیت ملی کشور از این پس در پیوند با یک دیگر خواهند بود. با این حال، کشورمان ظرفیت‌هایی دارد که در صورت مدیریت الگوی مصرف، می‌توانند از نگرانی‌های موجود بکاهند. دریای خزر یکی از این ظرفیت‌ها است. پژوهش حاضر بر این فرض استوار است که بهره‌گیری از ذخیره آبی دریای خزر می ‎ تواند امنیت آبی کشور را افزایش دهد. روش‌شناسی پژوهش مبتنی بر رویکرد استدلالی است و روش تحقیق نیز سرشتی توصیفی- تحلیلی دارد و اطلاعات آن نیز به روش کتابخانه‌ای گرداوری شده ‌ است. یافته‌های پژوهش نشان داد که زمینه‌های مساعد محیط جغرافیای دریای خزر در کنار نیاز آبی کشور، الزام بهره‌گیری از این مخزن آبی را گزینه‌ای گریزناپذیر و راهبردی کرده ‎ است. دیپلماسی فعال، بسترسازی حقوقی، بهره‌گیری از اندیش ‎ مندان حوزه امنیت ملی و ژئوپلیتیک و ارزیابی‌های زیست‌محیطی از مهمترین بایسته‏های استفاده از ذخیره راهبردی دریای خزر است.