شناسایی و اولویتبندی گزینه های احداث سد زیرزمینی در دشت سیلابی قرهبوته زنجان با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی(AHP)
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه پیام نور زنجانkeshavarzm@yahoo.com
2 مدیر اجرایی بخش آبخیزداری جهاد کشاورزی استان زنجان
doi
چکیده
هدف اصلی این مقاله، شناسایی گزینه های مناسب برای احداث سد زیرزمینی در محدوده دشت سیلابی قرهبوته واقع در جنوبغربی استان زنجان است. سطح آبهایزیرزمینی این منطقه در سالهای اخیر کاهش یافتهاست. احداث سدزیرزمینی، میتواند تا حدودی به رفع کمبود آب در این منطقه کمک نماید. محدوده مورد مطالعه، از نظر پتانسیل احداث سد زیرزمینی مورد مطالعه قرارگرفته و13 محل برای احداث سازه شناسایی شدهاست. در این تحقیق، ابتدا مهمترین عوامل تاثیرگذار در احداث سد زیرزمینی، شناسایی شدهاست. این عوامل شامل واحدهای زمین شناسی، گسل، آبراهه، کیفیت آب، عمق سنگ بستر و حجم مخزن هستند که با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی، مقایسه زوجی بین آنها صورتگرفته و بر اساس ارجحیت هریک از این عوامل به دیگری، ضریب آنها محاسبه شدهاست. در این روش با استفاده از تعیین معیار و زیر معیار عوامل موثر در انتخاب ساختگاه، میزان اهمیت آنها در انتخاب محل توسط یک سیستم مقایسه و رتبهبندی زوجی صورت میگیرد. به منظور مقایسه نتایج روش تحلیل سلسله مراتبی، از روش وزندهی نیز برای اولویتبندی گزینهها استفاده شدهاست. در روش وزن دهی، با در نظر گرفتن میزان اهمیت هریک از عوامل شناسایی شده، عددی به عنوان وزن (Weight) آن عامل در نظر گرفته میشود. برای زیر عاملها نیز، متناسب با درجه اهمیت عددی به عنوان نرخ (Rate) مشخص میشود. نتیجه مقایسه، بیانگر انطباق مناسب اولویتبندی گزینهها با دوروش متفاوت است. با اینحال، به نظر میرسد که روش AHP بهدلیل مقایسه زوجی عوامل، از دقت بیشتری نسبت به روش وزندهی برخوردار است.