بررسی ارتباط مؤلفه‌های زیست‌حرکتی با تیپ‌بدنی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهر دلفان

نویسندگان

1 دانشگاه فرهنگیان

2 دانشگاه تهران

3 دانشگاه خوارزمی

doi
10.22034/sbs.2021.161249
چکیده

مقدمه و هدف: نوع تیپ‌بدنی معرف شکل مورفولوژیکی در مقاطع معینی از سن است که با آمادگی قلبی - تنفسی مرتبط است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی ارتباط متغیرهای زیست حرکتی با تیپ بدنی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهر دلفان بود.مواد و روش ­ها: بدین منظور تعداد 150 دانش‌آموز پسر غیرورزشکار با میانگین قد 13.85±152.45 سانتی­متر، وزن 12.76±44.07 کیلوگرم و شاخص توده بدنی 3.91±19.08 کیلوگرم بر مترمربع در پی فراخوان عمومی مرکز ورزش ‌درمانی فتیان به‌صورت داوطلبانه و در دسترس در این پژوهش شرکت نمودند. جهت بررسی تیپ‌بدنی از متغیرهای منتخب پیکرسنجی به روش هیث وکارتر (اکتومورف، مزومورف، اندومورف) و برای بررسی مؤلفه­ های فیزیولوژیکی از شاخص VO2max، توان بی‌هوازی و توان انفجاری استفاده شد. تحلیل داده‌ها با روش آماری آزمون همبستگی و تحلیل واریانس یک‌راهه و دانکن در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 در سطح 0.05>P انجام شد.یافته‌ها: نتایج حاصل از آزمون همبستگی پیرسون نشان داد ارتباط بین تیپ­ بدنی مزومورف با شاخص‌های زیست حرکتی، مثبت و معنی‌دار می‌باشد. همچنین این ارتباط برای تیپ بدنی اکتومورف با شاخص توان هوازی (0.008=P < span lang="AR-SA">) و انفجاری (0.009=P < span lang="AR-SA">) معنی‌دار و با توان بی‌هوازی معنی‌دار نبود (0.213=P < span lang="AR-SA">). در ارتباط با تیپ بدنی اندومورف نتایج نشان‌دهنده ارتباط منفی با توان هوازی (0.011=P < span lang="AR-SA">) و عدم ارتباط با توان بی‌هوازی و انفجاری بود. در مقایسه تیپ‌های بدنی یافته‌ها نشان داد بیشینه اکسیژن مصرفی در گروه­های مزومورف و اکتومورف بالاتر از گروه اندومورف بود (0.011=P < span lang="AR-SA">). در عملکرد بی‌هوازی شرکت‌کنندگان با تیپ بدنی مزومورف عملکرد بهتری نسبت به تیپ‌بدنی اندومورف واکتومورف داشتند (008/0=P < span lang="FA">) همچنین در توان انفجاری، شرکت‌کنندگان با تیپ بدنی مزومورف عملکرد بهتری نسبت به شرکت‌کنندگان با تیپ بدنی اندومورف و اکتومورف داشتند (0.012=P < span lang="FA">) اما تفاوت سایر گروه‌ها معنی‌دار نبود.بحث و نتیجه ­گیری: طبق یافته‌های این پژوهش تیپ بدنی اکتومورف مستعد رشته­ های ورزشی با ماهیت هوازی و تیپ بدنی مزومورف مستعد رشته ­های انفجاری با ماهیت بی‌هوازی هستند. بنابراین به معلمان و مربیان ورزش پیشنهاد می‌شود که در طی فرآیند استعدادیابی به این نکات توجه نمایند.