بررسی تغییرات هیدرومدول آبیاری در شرایط آب و هوایی و الگوهای کشت متفاوت

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22034/ws.2021.46181.2417
چکیده

حجم اعظم آب مصرفی در ایران به بخش کشاورزی اختصاص دارد. در این تحقیق سعی بر آن است که با توجه به داده‌های هواشناسی، میزان تبخیر-تعرق و در نهایت هیدرومدول آبیاری برای برخی از ایستگاه‌های کشور تعیین گردد. داده‌های اقلیمی ایستگاه‌های اردبیل، اهواز، قزوین، کرمان و مشهد جمع‌آوری و با استفاده از نرم افزار Cropwat8 مقادیر تبخیر-تعرق گیاه مرجع چمن استخراج شد. الگوی کشت مناطق مورد نظر از منابع، استخراج شد. نحوه تغییرات پارامترهای اقلیمی، بارش و تبخیر-تعرق گیاه مرجع چمن هر منطقه بررسی شد. در نهایت با استفاده از ضریب تبدیل ویبول، هیدرومدول با دوره بازگشتهای مختلف برای هر منطقه استخراج گردید. نتایج نشان داد که میانگین تبخیر-تعرق گیاه مرجع چمن برای ایستگاه-های اردبیل، اهواز، قزوین، کرمان و مشهد به ترتیب 87/2، 75/5، 79/3، 4/5 و 49/2 میلی‌متر بر روز می‌باشد. میانگین هیدرومدول آبیاری برای پنج ایستگاه ذکر شده به ترتیب 66/0، 99/0، 75/0، 1/1 و 71/0 لیتر بر ثانیه بر هکتار به دست آمد. با احتساب تابع تغییرات خطی، با تغییر دوره بازگشت از 2 سال به 200 سال و کاهش احتمال وقوع، مقدار هیدرومدول آبیاری، در ایستگاه‌های اردبیل، اهواز، قزوین، کرمان و مشهد به ترتیب 148/0، 303/0، 156/0، 237/0 و 092/0 لیتر بر ثانیه بر هکتار، معادل 27/19، 84/24، 11/18، 19 و 12/12 درصد متوسط، افزایش پیدا کرد. همچنین با احتساب تابع تغییرات نمایی، مقدار هیدرومدول آبیاری، در ایستگاه‌های مذکور به ترتیب 173/0، 391/0، 177/0، 267/0 و 105/0 لیتر بر ثانیه بر هکتار، معادل 32/22، 1/39، 47/23، 27/21 و 98/13 درصد متوسط، افزایش پیدا کرد.