فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه عوامل مختلفی دریاچه ارومیه (بزرگترین دریاچه‌ آب شور خاورمیانه) در شمالغرب ایران را در معرض خشکی و فرسایش‌ بادی قرار داده که نتیجه آن بروز طوفان‌های ریزگرد است. شناسایی ماهیت این ریزگردها در ارائه راهکارهای مقابله با بحران حائز اهمیت بوده و بدین منظور، سه بخش مستعد برای تولید ریزگرد از ساحل شرقی دریاچه ارومیه انتخاب و هر بخش براساس ارتفاع از سطح آزاد آبها به دو سطح تقسیم گردید. نمونه‌های خاک به سینی‌های تونل باد مدار بسته، منتقل و شبیه‌سازی فرسایش بادی با اعمال حداکثر سرعت باد 45 متر بر ثانیه به مدت 15 دقیقه بطور یکنواخت در تمام ارتفاعات انجام گردید. با به تله انداختن ریزگردها و بررسی خصوصیات کانی‌شناسی آنها به روش آنالیز XRD و با استفاده از نرم افزار High Score، کوارتز، کلسیت، هالیت و ژیپس بعنوان کانی‌های غالب شناسایی شدند. از میان این کانی‌ها، کوارتز بالاترین درصد را داشته و با توجه به فاصله کم برای انتقال در تونل باد دور از انتظار نمی باشد. نتایج تجزیه واریانس نیز نشان داد که اثر لایه بر کانی کوارتز (p≤0.99) و اثر بخش بر کانی کلسیت (p≤0.95) معنی‌دار است. حضور کلسیت بعنوان کانی غالب در نمونه‌ها بویژه بخش 2 می‌تواند اعلام خطری برای آلودگی جوی از طریق حمل آلاینده‌ها و انتقال آنها باشد.در این تحقیق با بررسی عمل انتخابی فرسایش بادی بر خاکهای منطقه و مطالعه کانی‌شناسی خاکهای منشاء ریزگردها، می‌توان نوع کانی‌های موجود در ارتفاعات مختلف جوی را پیش-بینی نمود زیرا، نوع کانی‌‌ غالب در ارتفاعات مختلف جوی با خاکهای منشاء متفاوت نیستند.