مستندسازی تزئینات وابسته به معماری با بهرهگیری از فناوری HBIM (مطالعه موردی: تزئینات تاقنماهای آجری گنبدخانه مسجد حیاط دوم رباط شرف)
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری، گروه مرمت ابنیه تاریخی، دانشگاه هنر، اصفهان، ایران
2 استادیار، گروه نقشهبرداری، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه مرمت ابنیه تاریخی، دانشگاه هنر، اصفهان، ایران
doi
10.22034/hgj.2023.399839.1010چکیده
مستندنگاری و مدلسازی تزئینات وابسته به معماری به دلیل پیچیدگی گاهی فرآیند بسیار دشواری است و در روشهای سنتی برداشت، گاهی لازم است مستندسازی بهصورت یکبهیک و در تماس مستقیم با اثر انجام شود و به همین دلیل، ممکن است گاهی بهسختی برداشت و ترسیم شوند. هرچند این مسئله با استفاده از فتوگرامتری تسهیلیافته و امکان ترسیم تزئینات از روی تصویر فراهم شده است، اما استفاده از تصاویر تصحیحشده نیز، روند پیچیدهای به دنبال دارد. بنابراین، پرسشی مطرح میشود که آیا روشی وجود دارد که بدون تماس، امکان برداشت و مستندسازی را با سرعت و دقت بهتری فراهم نموده و در مرحله ترسیم، محیط مناسبی در اختیار قرار دهد؟ فناوری HBIM بر مبنای فتوگرامتری و ابرنقطه، شیوۀ نوینی برای مستندسازی و ساخت مدل از اجزای معماری ارائه میدهد که نتیجه آن، محصولی متشکل از مدلهای سهبعدی هوشمند از تزئینات بوده و شامل تمام جزئیات اثر و حتی روشهای ساخت نیز میتواند باشد. بهعلاوه، باور بر این است که فناوری HBIM میتواند روش مؤثری در راستای بازخوانی و بازسازی نقوش و طرحهای تزئینی محسوب شود. بهمنظور پیادهسازی روش پیشنهادی، تاقنماهای آجری با تزئینات گچی زمینۀ 8 گنبدخانه مسجد حیاط دوم رباط شرف موردمطالعه و بررسی قرارگرفته و نتیجه مدلسازی انجامشده نشان داد که مدلسازی سهبعدی هوشمند تزئینات میتواند بهمنظور بازخوانی و بازسازی مورد استفاده قرار گیرد. پارامتریک بودن اجزای مدل شده و هوشمندی آنها، امکان تغییر ابعاد و یا تغییر خصوصیات اجزا را در مواقع نیاز، به کاربر میدهد و این ویژگی در مواقعی که تصمیم به استفاده از مصالح با ابعاد متفاوت بهمنظور تمایز اقدامات مرمتی گرفته میشود نیز میتواند تغییرات را پیش از اجرا بهصورت مدل مجازی ارائه داده و در روند تصمیمگیریها و انتخاب درست، بسیار مؤثر واقع شود.
