فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

غزل فارسی که روزی، تنها معطوف به مغازله به معنی خاص آن بود، بعد از گستردگی موضوعی و مضمونی که پیدا کرد به بازیابی افق­های تازه­ای نائل شد؛ اما به همین نسبت، آسیب­هایی جدی نیز در پیکرة صوری و انسجام معنایی آن ایجاد کرد. هدف این مقاله، مطالعة غزل آیینی امروز ایران از نظرگاه آسیب­های مبتنی بر متن و فرامتن آن است. مسئلة بنیادی مقاله، بررسی چالش­هایی است که غزل آیینی امروز را به ضعف و سستی کشانده، با نگرشی به خاستگاه این آسیب­ها در فرامتنی که این قالب شعری را تحت تأثیر قرار داده است. روش پژوهش حاضر به گونة استدلالی و از نوع استقرایی است. بدنة اصلی مقاله ­را که جامعة آماری آن، غزل­های چاپ­شده در مجموعه شعرهای معاصران است، بررسی منتقدانة غزل آیینی امروز از منظر آسیب­های مترتب بر آن تشکیل می­دهد و در پایان این نتیجه حاصل می­شود که در شعر امروز به‌طور عام و غزل آیینی به‌طور خاص، هرچند رویکردهای مضمونی و به‌ویژه ایدئولوژیک، گسترده­تر شده است، آسیب­هایی بسیار جدی بر آن سایه­ انداخته که مانع از اقناع عمومی مخاطب خاص و عام شده ­است. نکتة مهم­تر اینکه تأثیر آسیب­های فرامتنی مثل جشنواره­های بی­رویه عمیق و وسیع است که متن بسیاری از غزل­های آیینی امروز را نیز دچار اختلال کرده است و باید ریشة بسیاری از ضعف­های متن را در فرامتن آن جست.