بررسی اثر تغییر اقلیم براساس سناریوهای مختلف بر رواناب و جریان ورودی به مخزن سد نهند

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
10.22034/ws.2022.52756.2486
چکیده

صنعتی شدن جوامع و افزایش روز افزون گازهای گلخانه‌ای باعث تغییر اقلیم شده و به‌صورت جدی زندگی بشر را تهدید می‌کند. تغییر در میزان بارش یکی از اثرات مهم تغییر اقلیم است. تغییر در بارش بر روی رواناب‌های سطحی و منابع آب زیرزمینی تأثیر گذاشته و در چنین شرایطی مدیریت منابع آب به مراتب سخت‌تر و پیچیده‌تر می‌شود. در این پژوهش اثرات تغییر اقلیم بر رواناب ورودی به سد نهند با استفاده از مدل‌های گردش عمومی جو (GCM) و گزارش پنجم (AR5) هیئت بین‌المللی تغییر اقلیم (IPCC) با مدل اقلیمی CanESM2 تحت سناریوهای انتشار RCPs مورد بررسی قرار گرفت. همچنین به کمک مدل بارش-رواناب IHACRES به ارزیابی اثر مستقیم تغییراقلیم بر روی پارامترهای اقلیمی دما و بارش و تأثیر غیرمستقیم آن‌ها بر روی رواناب ورودی به مخزن سد نهند در دوره‌های آینده نزدیک (2060-2021) و آینده دور (2100-2061) پرداخته شد. براساس نتایج، به‌طور کلی میانگین دما در هر دو دوره آینده افزایش خواهد یافت، به‌طوری که تحت سناریوی RCP 8.5 تا C° 01/1 افزایش دما را تا سال 2100 شاهد خواهیم بود و میانگین بارش نیز براساس تمامی سناریوها کاهش خواهد یافت. نتایج حاصل از شبیه‌سازی رواناب در دوره‌های آتی نشان می‌دهد که در هر دو دوره آتی رواناب تحت تمامی سناریوهای انتشار کاهش خواهد یافت، به‌طوری که متوسط رواناب سالانه ورودی به مخزن سد نهند تا سال 2100 نسبت به دوره پایه (2014-2001) از 5/8% تحت سناریوی RCP 2.6 تا 15/19% تحت سناریوی RCP 4.5، با کاهش روبه‌رو خواهد شد.