تحلیل عنصر عاطفه در مجموعۀ «تحیّر» برقعی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه حضرت نرجس(س).رفسنجان. ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه یزد. یزد. ایران

doi
10.22077/jcrl.2022.4018.1003
چکیده

شعر مجموعه‌ای به‌هم‌پیوسته از عناصر عاطفه، موسیقی، شکل، تخیّل و زبان است. عاطفه یکی از مهم‌ترین عناصرشعری است که احساسات درونی مثل شادی، غم، عشق، نفرت، کینه، شکایت و... را بیان می‌کند. یکی از روش­های تحلیل شعر، تحلیل عناصر آن در ارتباط با یکدیگر است که به­وسیلة آن می‌توان میزان موفقیت شاعر را در انتقال عواطف درونی وی سنجید. برقعی یکی از شاعران آیینی معاصر است که تاکنون آثار مختلفی مانند طوفان واژه­ها، قبله مایل به تو، رقعه، حدود ساعت سه، تحیّر و... را به چاپ رسانده است. «تحیّر» مجموعه اشعار علوی وی است که در آن فرازهایی از زندگی حضرت علی(ع) از ولادت تا شهادت در شانزده بخش به نظم کشیده شده­ است. پژوهش حاضر با استفاده از شیوة توصیفی- تحلیلی، ارتباط عنصر عاطفه را با سایر اجزای شعر در مجموعة تحیّر سرودة برقعی مورد تحلیل قرار داده است تا به این سؤالات پاسخ دهد: عنصر عاطفه در مجموعة تحیر چگونه بازتاب یافته است؟ ارتباط بین عنصر عاطفه و سایر اجزای شعری به چه صورت نمایان شده است؟ آیا برقعی در انتقال عواطف خود موفق عمل کرده است؟ نتایج نشان می‌دهد که عاطفه شعری در ارتباط با موسیقی، تخیل و زبان جلوه‌گر شده است. شاعر حالات عاطفی خود را در مجموعه‌ای از عناصر شعری هماهنگ با احساسات درونی خویش بیان کرده است که باعث شکل‌گیری عاطفه‌ای عمیق در مخاطب و سبب انسجام شعر وی شده و او را در انتقال عاطفه­ای هماهنگ، موفق ساخته ­است.