فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کاشی‌کاری‌های اسلامی به‌ویژه در اماکن مقدس، همواره حامل معانی نمادین و آیینی بوده‌اند که با استفاده از آرایه‌های طبیعی و انتزاعی به انتقال مفاهیم معنوی و عرفانی می‌پردازند. در این پژوهش یکی از کاشی‌های حرم امام رضا(ع) که دارای تصویر دو پرنده است، با استفاده از «نظریه آمیزه مفهومی فوکونیه و ترنر» مورد تحلیل قرار می‌گیرد. این نظریه، چگونگی ترکیب و تلفیق عناصر مختلف در ذهن انسان برای ایجاد معانی جدید را موردبررسی قرار می‌دهد. هدف پژوهش، آشکارسازی معانی پنهان و نمادین این طرح، از طریق تحلیل شناختی آن است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که ترکیب بصری پرندگان و عناصر تزئینی در این کاشی، از طریق سازوکارهای شناختی، به انتقال مفاهیم عرفانی و معنوی یاری می‌رساند و درک مخاطب را به سطوحی فراتر از تجربه‌های بصری و عینی هدایت می‌کند. همچنین، تحلیل این عناصر از دیدگاه آمیختگی مفهومی، علاوه بر ارائه چشم‌اندازی نوین به مطالعات هنر اسلامی، می‌تواند فرآیندهای ذهنی و معنایی را که در تعامل میان هنر و مخاطب رخ می‌دهد، روشن‌تر سازد.