بررسی پیکره‌بندی فضایی بازارهای سنتی شهرها بر اساس تکنیک چیدمان فضا (نمونه موردی: بازار سنتی شهر قزوین)

نویسندگان

1 معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

2 دانشجو دکتری، گروه معماری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

3 استادیار رشته معماری، بخش هنر و معماری، دانشگاه پیام نور، تهران

doi
چکیده

بازار به عنوان کانون اصلی اقتصادی و اجتماعی شهر سنتی ایرانی با تغییرات و دگرگونی‌های مختلفی مواجه بوده است، اما امروزه به عنوان یک فضای اجتماع محور نیز مدنظر قرار گرفته می‌شود. پیکره‌بندی فضایی که به نحوه‌ چیده شدن فضاها در کنار یکدیگر و ارتباط متقابل آن‌ها با هم می‌پردازد در ارتقا کیفیت و کارکرد فضاهای معماری و شهری اثرگذار است. از این‌رو بررسی پیکره‌بندی فضایی بازارهای سنتی شهرها بر اساس تکنیک چیدمان فضا به عنوان یک فضای اجتماع محور که دارای سرزندگی هستند هدف اصلی پژوهش می‌باشد که در بازار سنتی قزوین به مورد ارزیابی قرار گرفته شده است.تحقیق حاضر بر اساس ماهیت و قلمرو موضوعی در حوزه تحقیقات کاربردی_توسعه-ای است و از نظر روش انجام تحقیق ترکیب روش شبیه‌سازی و توصیفی_تبینی می‌باشد. پس از گردآوری داده ها و اطلاعات نیز برای تجزیه‌وتحلیل آن‌ها از نرم افزار depth map و تئوری چیدمان فضا برای شناخت تاثیر پیکره‌بندی فضایی_کالبدی مطالعه موردی بهره برده شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که راسته‌ی بازار بدلیل دارا بودن سیستم محوری، خطوط دید طولانی دارای هم پیوندی بالا می‌باشد در نتیجه پیکره‌بندی تقویت و تعاملات اجتماع ارتقا می‌یابد. همچنین در با گذاشتن چهار سوق در محل تقاطع دو راسته بازار اصلی به نوعی فضای مقعر حاصل از تقاطع را تبدیل به فضای محدب نموده و موجب افزایش کارکرد اجتماعی بازار است.