برآورد تبخیر-تعرق مرجع در سه اقلیم خشک، نیمه خشک و مرطوب با استفاده از روشهای درخت گرادیان تقویت شده، مدل خطی تعمیم یافته و جنگل تصادفی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
10.22034/ws.2021.49033.2450چکیده
تبخیر-تعرق یکی از مولفههای اصلی بیلان آب در کشاورزی و از جمله عوامل موثر و تاثیرگذار جهت برنامه-ریزی دقیق آبیاری است. لذا برآورد دقیق این پارامتر همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است. در این راستا و در پژوهش حاضر، توانایی سه روش درخت گرادیان تقویت شده، مدل خطی تعمیم یافته و جنگل تصادفی در برآورد مقدار تبخیر-تعرق گیاه مرجع در سه اقلیم خشک (ایستگاه یزد)، نیمه خشک (ایستگاه بیرجند) و مرطوب (ایستگاه ساری) در بازه زمانی بیست و یک ساله (سال 2000 تا 2020) مورد بررسی قرار گرفت. دقت روشهای مذکور با استفاده از سه معیار ارزیابی ضریب همبستگی، شاخص پراکندگی دادهها و ضریب نش- ساتکلیف مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل نشان دادند که در بهینهترین حالت به ترتیب در ایستگاههای بیرجند، یزد و ساری مدل گرادیان تقویت شده با مقدار ضریب نش- ساتکلیف0.804، 0.826 و 0.733، مدل خطی تعمیم یافته با ضرایب 0.892، 0.931 و0.869در نهایت روش جنگل تصادفی با ضرایب 0.954، 0.956 و 0.929 عملکرد مناسبی را در برآورد میزان تبخیر-تعرق مرجع داشتند. از طرفی در تمامی روشها ترکیب داده هفتم با استفاده از پارامترهای هواشناسی دما، رطوبت نسبی، ساعات آفتابی و سرعت باد در هر سه ایستگاه مورد پژوهش بهترین عملکرد را ارائه نمود؛ اما در ایستگاه بیرجند و ساری روش درخت گرادیان تقویت شده و در ایستگاه یزد مدل خطی تعمیم یافته نتایج بهتری را نسبت به دیگر مدلها ارائه کردند و میتوانند در ایستگاههای مورد پژوهش به عنوان روشی با دقت بالا در برآورد تبخیر-تعرق مرجع پیشنهاد گردند.