تأثیر آتشسوزی بر آبگریزی و مقدار و عوامل فرسایش خاک در جنگلهای سواحل جنوب غربی دریای خزر
نویسندگان
1 دکتری علوم و مهندسی خاک، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
2 استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
3 استادیار گروه مدیریت و کنترل بیابان، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان
4 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
5 استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
doi
چکیده
بررسی اثر آتشسوزی بر ویژگیهای هیدرولوژی، خاک و عوارض سطحی امری مهم و ضروری برای توسعه روشهای ممانعت از فرسایش بهمنظور مدیریت پایدار اراضی و منابع آب است. در قطعههایی در داخل محدوده 15 ناحیه آسیبدیده در اثر آتشسوزی و 15 منطقه نسوخته مجاور آنها، در پنج زیر واحد اراضی، ویژگیهای هیدرولوژی، ویژگیهای خاک، آبگریزی و مقدار فرسایش برآورد شدند. همچنن وضعیت فرسایش خاک با روش BLM مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که فرسایش کل، سرعت نفوذ آب به خاک و آبگریزی اختلاف معنیداری بین نقاط آتشسوزی و شاهد داشتند. در بین زیر واحدهای اراضی نیز تنها از نظر سرعت نفوذ آب به خاک اختلاف معنیدار وجود داشت. حدود چهار تا پنج سال طول کشید تا میزان تخلخل خاک و فرسایش کل به شرایط قبل از آتشسوزی برسد. زمان برگشتپذیری آبگریزی واقعی و پتانسیل به شرایط قبل از آتشسوزی نیز بهترتیب دو تا چهار و چهار تا شش سال بود. نتایج همچنین نشان داد که درصد تاج پوشش درختان، تعداد درختان در هکتار، ارتفاع درختان و تخلخل خاک بهترین متغیرها برای تخمین فرسایش کل در منطقه بودند.