اثر پریفایتون طبیعی و غنی‌شده با ریزجاندارن محرک رشد گیاه بر شاخص‌های رشد گیاه برنج در شرایط گلخانه‌ای

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی و علوم خاک دانشگاه تهران، آدرس: کرج، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه علوم خاک دانشگاه تهران

3 استاد موسسه تحقیقات خاک و آب کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج

4 - استادیار گروه بیوتکنولوژی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه الزهرا

5 گروه علوم و مهندسی خاک- دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی- پردیس کشاورزی و منابع طبیعی- دانشگاه تهران- کرج- ایران

6 دانش آموخته دکترا دانشگاه تهران

doi
10.22034/ws.2022.52020.2475
چکیده

پریفایتون یک لایه زیستی است که در اراضی غرقاب به ویژه شالیزارها به طور گسترده پراکنده بوده و نقش مهمی در چرخه عناصر غذایی در این زیست­بوم­ها ایفا می­نماید. با این حال، تأثیر آن بر شاخص­های رشد گیاه برنج (Oryza Sativa) به ندرت گزارش شده است. این مطالعه با هدف بررسی اثر پریفایتون­های طبیعی شالیزارهای استان گیلان و همچنین غنی­شده با ریزجاندارن برتر محرک رشد گیاه که از همان پریفایتون­ها جداسازی شده­اند بر ویژگی­های رشدی گیاه برنج، طراحی و اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل تیمار WP بدون پریفایتون، تیمار PN1 اپی­پلون 13، PN2 اپی­فایتون 8 و PN3 اپی­پلون 6،  تیمار PN1 + Bacillus cereus، تیمار PN2+ Talaromyces stipitatus و تیمار PN3 +Acinetobacter calcoaceticus + Talaromyces minioluteus بودند. همچنین تیمار کود فسفردر چهار سطح (F0: بدون کود فسفر، F1: تأمین 50 درصد کود فسفر از منبع مونو کلسیم فسفات، F2 تأمین 100 درصد از مونوکلسیم فسفات و F3: تأمین 100 درصد از منبع خاک فسفات) بود که در قالب یک طرح کاملاً تصادفی به صورت فاکتوریل اجرا شد. نتایج این مطالعه نشان داد که حضور پریفایتون طبیعی در خاک، شاخص جوانه­زنی بذور برنج را 4/1 برابر و پریفایتون غنی شده 9/1 برابر نسبت به تیمار شاهد افزایش دادند. شاخص زنده­مانی گیاهچه­های برنج با کاربرد پریفایتون طبیعی حدود 10 درصد کاهش نشان داد ولی با غنی کردن آن با ریزجاندار محرک رشد گیاه این اثر منفی کاهش یافت و مانند تیمار شاهد شد. تیمار پریفایتون غنی­شده با باکتری برتر محرک رشد گیاه Bacillus cereus در سطوح مختلف کود فسفرشاخص ارتفاع گیاهچه­های برنج (%5/3)، طول ریشه (%4/9)، وزن زیست­توده گیاهچه­های برنج (%1/6) و فسفر شاخساره (%8/35) را نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. در نهایت با توجه به نتایج این تحقیق می­توان گفت، از پریفایتون غنی شده با ریزجاندارن برتر محرک رشد گیاه می­توان به عنوان یک کود زیستی چند منظوره در شالیزارها استفاده نمود که به رشد بهتر گیاه کمک می­نماید.