مرور سیستماتیک و متاآنالیز بر اثر بخشی بیوچار در اصلاح خاکهای آلوده به فلزات سنگین در ایران و تعیین فاکتورهای موثر
نویسندگان
1 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
2 دانشیارگروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان ، ایران
3 دانشجوی دکتری آلودگی محیط زیست ، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
4 پژوهشگر موسسه علمی پژوهشی مدیریت منابع Inter 3، برلین، آلمان
doi
10.22034/ws.2021.45774.2412چکیده
استفاده از بیوچار به عنوان اصلاح کننده در خاکهای آلوده به فلزات سنگین روشی مقرون به صرفه و سازگار با محیطزیست است. اثر بخشی بیوچار در تثبیت فلزات سنگین با خصوصیات بیوچار و خاک مرتبط است. تعیین مهم-ترین خصوصیات و ارتباط آنها با اثر بخشی بیوچار در موفقیت این روش موثر است. استفاده از دامنه وسیعی از خصوصیات در یک مطالعه مشخص به آسانی امکان پذیر نیست و مناسبترین نتایج با تحلیل یافتههای مطالعات مختلف به دست میآید. بر این اساس در مطالعه حاضر به شیوه متاآنالیز اثر بخشی بیوچار در اصلاح خاکهای آلوده به فلزات سنگین در ایران در بازه زمانی 1395 تا 1399 بررسی و فاکتورهای موثر بر آن تعیین شد. به این منظور پس از بررسی نتایج 30 مقاله، در نهایت اطلاعات مورد نیاز در 11 مقاله و 123 مشاهده مستقل جمع آوری شد. بر اساس نتایج به دست آمده اثر بخشی بیوچار با pH بیوچار، درصد وزنی، زمان انکوباسیون، دمای پیرولیز و غلظت کربن در بیوچار، میزان سیلت و رس در خاک، EC خاک، CEC خاک و ماده آلی خاک دارای همبستگی مثبت و معنیدار و با EC بیوچار، میزان شن و pH خاک دارای همبستگی منفی و معنیدار بود. بزرگترین ضرایب همبستگی در مورد CEC خاک و سیلت به ترتیب 515/0 و 514/0 به دست آمد. در نتیجه میزان CEC و سیلت خاک مهمترین فاکتورهای تاثیر گذار بر اثر بخشی بیوچار در تثبیت فلزات سنگین بود. بنابراین با بهبود عواملی که همبستگی مثبت دارند میتوان اثر بخشی بیوچار را افزایش داد