فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کاهش تدریجی منابع آب، لزوم مدیریت مناسب آبیاری و اعمال کم‌آبیاری را ایجاب می‌کند. آزمایش‌های صحرایی برای تحلیل مدیریت‌های مختلف کم‌آبیاری، باشرایط فیزیکی محل آزمایش، تعداد سناریوها ونیز هزینه‌های بالای انجام آزمایش محدود می‌گردند. برای غلبه بر این محدودیت‌ها، می‌توان از مدل‌های گیاهی به عنوان ابزاری توانمند برای شبیه‌سازی آزمایش‌های صحرایی استفاده کرد. در این پژوهش مدل AquaCrop در کم‌آبیاری گیاه گندم در منطقه زنجان ارزیابی شد. آزمایش مزرعه‌ای به منظور بررسی واکنش گیاه گندم به تیمارهای مختلف کم‌آبیاری به صورت طرح آماری کرت‌های خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی و در سه تکرار انجام گرفته بود. تیمارهای آبیاری شامل تأمین 100، 80 و 60 درصد نیاز آبی گیاه بود. مدل با داده‌های تکرار اول مقادیر واقعی واسنجی گردید. سپس با وارد کردن شاخص برداشت تکرارهای دوم و سوم کلیه تیمارهای آبیاری، عملکرد و بهره‌وری مصرف آب گیاه گندم برای آن‌ها شبیه‌سازی و پیش‌بینی شد. بر اساس نتایج، بیش‌ترین اختلاف بین مقادیر شبیه‌سازی شده و مقادیر واقعی عملکرد و بهره‌وری مصرف آب به میزان 9/6 و 0/7 درصد (به ترتیب) در تیمار 80 درصد نیاز آبی و در تکرار سوم حاصل شد و کم‌ترین اختلاف به میزان 0/1 و 5/0 درصد (به ترتیب) در تیمار 60 درصد و 80 درصد تکرار دوم (به ترتیب) به دست آمد. مقدار R2 مقادیر شبیه‌سازی شده و مقادیر واقعی عملکرد و بهره‌وری مصرف آب 96/0 و 99/0 (به ترتیب) حاصل شد که نشان از کارایی خوب مدل در شبیه‌سازی و پیش‌بینی مقادیر عملکرد و بهره‌وری مصرف آب گیاه گندم در شرایط کم‌آبیاری بود.