فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سرمایه اجتماعی، تاب‌آوری جامعه را در برابر تغییرات محیطی افزایش میدهد. روابط منطقی بین کنشگران اجتماعی و هنجارهای موثر اجتماعی، به ساکنان محلی کمک می‌کند که منابع و اطلاعات را در زمان وقوع بحران‌های شهری به اشتراک بگذارند. مطالعات نشان داده است که سرمایه اجتماعی مناسب در جوامع، عاملی حیاتی برای توانمندسازی، سازگاری و کاهش اثرات مخرب در زمان وقوع مخاطرات محیطی است. در همین راستا،‌ هدف اصلی تحقیق، بررسی نقش سرمایه اجتماعی در تاب‌آوری مناطق شهری هنگام بروز بحران‌های طبیعی و انسانی است که با روش اسنادی، پیمایشی (زمینه‌یاب) انجام‌شده است. جامعه آماری شامل خانوارهای شهر رشت است. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران، 384 نفر و روش نمونه‌گیری تحقیق، خوشه‌ای چندمرحله‌ای است. روایی ابزار تحقیق با تحلیل عاملی تأییدی و پانل متخصصان و پایایی آن با آزمون آلفای کرونباخ به میزان 802/0 بررسی شد. ابزار تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، نرم‌افزارهای SPSS و Lisrel8.80 است. یافته‌های مدل اندازه‌گیری نشان داده است که بین عامل‌های مکنون و شاخص‌های متناظر آن‌ها رابطه آماری معناداری وجود دارد و مقادیر بارهای عاملی بالاتر از 5/0 و مقادیر تی بیشتر از 96/1 به‌دست‌آمده است؛ بنابراین گویه‌های هر عامل به‌درستی و با دقت آن را موردسنجش قرار داده‌اند. همچنین یافته‌های مدل ساختاری در راستای بررسی سؤالات و آزمون فرضیات نشان‌دهنده اثرگذاری سرمایه اجتماعی بر تاب‌آوری شهری (53/0=Beta؛ 39/7=T) و همچنین تأثیر سرمایه اجتماعی بر مدیریت پایدار مخاطرات شهری (64/0=Beta؛ 66/7=T) است. در این میان مشخص شد که تاب‌آوری شهری بر رابطه بین سرمایه اجتماعی و مدیریت پایدار مخاطرات شهری، نقش میانجی دارد؛ به‌طوری‌که نتایج آزمون سوبل با مقدار 6533/4 این یافته را تائید کرده است.