ویژگی های رویشی و فیزیولوژی نهالهای محلب (Prunus mahaleb L.) و زالزالک زرد (Crataegus aronia L.) تحت تنش کم آبی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

2 استاد گروه جنگلداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز

doi
چکیده

کم‌آبی از مهم‌ترین عامل‌های محیطی است که فتوسنتز و عملکرد رویشی گیاهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این مطالعه اثر کمبود آب بر مشخصه‌های رویشی و فیزیولوژی دو گونه محلب (Prunus mahaleb L.) و زالزالک زرد (Crataegus aronia L.) در مدت 60 روز ارزیابی شد. برای این منظور، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی در دو سطح کم‌آبی (آبیاری به اندازۀ 50 درصد ظرفیت زراعی) و کنترل (آبیاری در حد ظرفیت زراعی) با 5 تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد در طول مدت کم‌آبی، در نهال‌های هر دو گونه و به‌ویژه محلب، نرخ فتوسنتز، هدایت روزنه‌ای و تعرق با افزایش زمان کاهش یافت (به‌ترتیب برای زالزالک 64، 68، 62 درصد و برای محلب، 61، 47، 61 درصد). این در حالی است که در پی کاهش محتوای نسبی رطوبت برگ، در هر دو گونه درصد نشت الکترولیت افزایش یافت (برای زالزالک 31 درصد و محلب 23 درصد). تنش کم‌آبی موجب کاهش رویش طولی (44 درصد) و رویش قطری (39 درصد) نهال‌های آن نسبت به شاهد شد. چنین روندی کم و بیش در نهال‌های زالزالک مشاهده شد. برعکس زالزالک، در محلب همبستگی معنی‌داری بین مشخصه‌های فیزیولوژی و زی‌تودۀ کل نهال مشاهده شد. در کل، باید گفت که با تنش خشکی اعمال‌شده، اغلب مؤلفه‌های مرفو- فیزیولوژی نهال هر دو گونه دچار تنزل شد.