پایش روند تغییرات برخی پارامترهای کیفی منابع آب زیرزمینی دشت جیرفت
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد، گروه علوم و مهندسی آب، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/ws.2021.46967.2424چکیده
در مطالعات منابع آب، بررسی کیفی آب از اهمیتی خاص برخوردار است. لذا بررسی و شناخت ترکیبات شیمیایی موجود در آبهای زیرزمینی حائز اهمیت میباشد. با توجه به اینکه در منطقه مورد مطالعه، تقریباً تمام آب مورد مصرف کشاورزی و شرب از آبهای زیرزمینی تأمین میگردد، لذا به بررسی آب چاهها توجه شده است. هدف از انجام این تحقیق بررسی تغییرات پارامترهای هدایت الکتریکی، اسیدیته و کل جامدات محلول آب زیرزمینی دشت جیرفت میباشد. در این پژوهش، خصوصیات شیمیایی آب زیرزمینی دشت جیرفت در جنوب استان کرمان با توجه به مناسب بودن آب برای مصرف کشاورزی از دادههای 30 نمونه از چاههای منطقه در سال 1390 و دادههای 30 نمونه از چاههای منطقه در سال 1397 استفاده گردید. پارامترهای هدایت الکتریکی (EC)، کل جامدات محلول (TDS) و اسیدیته (pH) مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای درک توزیع مکانی مناطق مناسب و نامناسب، از نرمافزار ArcGIS 10.5 استفاده و لایههای اطلاعاتی تهیه گردید. نتایج حاصل از نمودار ویلکاکس نشان میدهد که اکثر نمونهها در کلاس C2-S1 قرار میگیرند که خط شوری پایین را نشان میدهند و قابل استفاده برای کشاورزی میباشند و تعداد محدودی از نمونهها در کلاس C3-S1، C3-S2 و C4-S2 قرار میگیرند که خط شوری بالا دارند و قابل استفاده برای کشاورزی گیاهان غیرحساس به شوری میباشند. لازم به ذکر است که هیچکدام از نمونهها، حد آلودگی شوری پایین (C1-S1) ندارند. در نتیجه با توجه به اینکه بیشتر نمونههای منطقه مورد مطالعه در محدوده C2-S1 قرار دارند، بنابراین برای کشاورزی مناسب میباشند. با توجه به دیاگرام ویلکاکس، کیفیت آب کشاورزی نمونههای آب زیرزمینی دشت جیرفت در ردهی خوب و اکثرا متوسط قرار دارند. همچنین با توجه به نقشه پهنهبندی توزیع مقادیر پارامترهای کیفی آبهای زیرزمینی، دشت دارای کیفیتی مناسب برای کشاورزی است و تنها در قسمت حاشیه جنوبغربی و برخی نقاط دشت جیرفت بهصورت موضعی کیفیت آبهای زیرزمینی کمتر از بقیه نقاط میباشد و در حد متوسط تا نامناسب قرار دارد، لیکن اکثر نواحی دشت دارای کیفیتی خوب و مناسب از نظر کشاورزی میباشند.