رابطه فرزندپروری ادراک شده حامی خودمختاری و سبک‌های هویت در نوجوانان دختر: نقش واسطه‌ای تفکر تأملی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 گروه روانشناسی مشاوره و تربیتی- دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی- دانشگاه فردوسی مشهد- مشهد- ایران

doi
10.48308/jfr.2025.239620.1969
چکیده

هدف پژوهش حاضر، پیش‌بینی سبک‌های هویت نوجوانان بر اساس فرزندپروری ادراک شده حامی خودمختاری، با نقش واسطه‌ای تفکر تأملی بوده است. پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌های کمی و توصیفی- همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه پژوهش را دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر مشهد در سال تحصیلی 1403-1402 تشکیل می‌دادند. تعداد 271 دانش‌آموز به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. به‌منظور گردآوری داده‌ها و سنجش متغیرهای پژوهش از پرسش‌نامه‌های سبک‌های هویت برزونسکی (1992)، ادراک حمایت از خودمختاری والدین لیم (2018) و تفکر تأملی کیزیلکایا و عسکر (2009) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها به روش مدل‌یابی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار AMOS انجام شد و یافته‌های پژوهش حاکی از آن بود که فرزندپروری ادراک شده حامی خودمختاری به‌صورت غیرمستقیم به‌واسطه تفکر تأملی پیش‌بینی‌کننده مثبت سبک‌های هویت اطلاعاتی و هنجاری و پیش‌بینی‌کننده منفی سبک هویت سردرگم/ اجتنابی است. همچنین فرزندپروری ادراک شده حامی خودمختاری دارای رابطه مستقیم و مثبت با تفکر تأملی و سبک هویت هنجاری است. تفکر تأملی نیز به‌صورت مستقیم و مثبت سبک‌های هویت اطلاعاتی و هنجاری و به‌صورت منفی سبک هویت سردرگم/اجتنابی را پیش‌بینی می‌نماید. این پژوهش نشان داده است که حمایت والدین از خودمختاری نوجوان، با افزایش تفکر تأملی، منجر به شکل‌گیری هویت می‌شود.