سنجش شاخصهای توسعه در پایداری نواحی شهری مطالعه موردی: شهر ایلام
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، تهران، ایران
3 استاد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/jsc.2021.263247.1380چکیده
یکی از اصول توسعه پایدار شهری، دستیابی عادلانه نواحی شهری در حیطه شاخصهای توسعه است و شناخت وضعیت نواحی شهری نقش مهمی در دستیابی به توسعه پایدار شهری دارد. در این راستا هدف پژوهش حاضر تحلیل و سنجش شاخصهای توسعه در پایداری نواحی شهر ایلام است. پژوهش ازنظر هدف توسعهای- کاربردی، و ازنظر متدولوژی توصیفی – تحلیلی میباشد. گردآوری اطلاعات از نوع مطالعات اسنادی و میدانی با ابزار پرسشنامه از خبرگان است. پنج شاخص کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، امنیت، زیستمحیطی بهعنوان شاخصهای پژوهش احصاء شده که با روش سوارا مورد وزندهی قرارگرفتهاند. در رتبهبندی نواحی شهر ایلام از روشهای ادغامی بردا و کپلند استفاده گردید. مطابق نتایج، نواحی شهری ایلام ازنظر اولویتبندی درجه توسعهیافتگی، به چهار گروه پایدار، نیمه پایدار، ناپایدار و کاملاً ناپایدار تقسیم شدند. نتایج تحلیلهای سوارا نشان میدهد بر اساس نظر خبرگان، شاخصهای، کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، امنیت و زیستی به ترتیب بااهمیتترین شاخصها شناساییشدهاند. همچنین نتایج حاصل از کپ لند و بردا نشان میدهد نواحی پیرامونی شهر بهویژه نواحی واقع در نواحی شرق، جنوب و جنوب غربی وضعیت نامناسبتری نسبت به سایر نواحی دارند؛ و در مقابل مناطق مرکزی شهر در مجاورت شمالی، وضعیت مناسبی ازنظر شاخصهای اجتماعی- اقتصادی را دارا میباشند. تحلیل الگوی فضایی نحوه توزیع توسعهیافتگی در شهر نیز علاوه بر اینکه مؤید تمرکز محلات توسعهیافته در نواحی مرکز و میانه شهر و تجمع محلات توسعهنیافته در نواحی پیرامونی جنوب و غرب شهر میباشد، بر تصادفی نبودن این وضعیت و وجود الگوی فضایی خوشهای حکایت دارد.