تبیین معیارهای سنجش امنیت شهری در مکتب متعالیه اسلام

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی پژوهشکده امنیت داخلی، دانشگاه دفاعی ملی، تهران، ایران

2 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه دفاعی ملی، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، پردیس البرز دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/jsc.2021.275948.1428
چکیده

وجود ساختارها و محتوای نظام ارزشی در هر جامعه‌ای به دلیل اینکه قادرند موجب شکل‌گیری بینش‌ها و نگرش‌ها شوند از اهمیت بسیار زیادی برخوردارند. بر این اساس در مکتب سکولار گزاره‌ها و اصول ارزشی در امنیت شهری دارای نقشی محدود ولی در مکتب شریعتمدار که تمامی پدیده‌های سیاسی- اجتماعی تحت تأثیر مؤلفه‌های ارزشی قرار می‌گیرند، وجوه ارزشی و هنجاری نقشی مهم ایفای می‌نمایند. در مکتب متعالی اسلام امنیت شهری از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و با معیارهای ارزشی موردسنجش و ارزیابی قرار می‌گیرند. در این راستا با تأکید بر روش‌شناسی "تحلیل محتوا" بیش از 35 منبع تبیین‌کننده مفهوم امنیت و امنیت شهری با رویکرد اسلامی از طریق نرم‌افزار ابر واژگان مورد تحلیل قرارگرفته شد که نتایج آن نشان می‌دهد، 8 معیار هویت‌بخش، شاخص‌های اصلی برای سنجش و ارزیابی امنیت شهری محسوب می‌شوند. روش ابر واژگان نوعی تحلیل محتوی از منابع در دسترس است که فراوانی و تعدد واژه‌های تبیین‌کننده امنیت شهری را در بوته تحلیل قرار می‌دهد. همچنین با استفاده از روش‌ها و مدل‌های وزنده در فرایند تحقیق اقدام به توزین معیارهای امنیت شهری بر مبنای روش جمع رتبه‌ای گردید که نتایج نشان می‌دهند، برخورداری از ایمان، معنویت، ارزش‌ها و باورهای دینی در سنجش و ارزیابی امنیت شهری 22 درصد اهمیت، بهره‌مندی از عدالت، برابری و عدم تبعیض و ظلم 44/19 درصد و برخورداری از رفاه مادی (درآمد و اشتغال پایدار) و به‌دوراز فقر، بیکاری و گرانی نیز 67/16 درصد اهمیت و اوزان را به خود اختصاص داده‌اند. بدین ترتیب در مکتب متعالی اسلام هم‌زمان به ترتیب وجوه غیرمادی و مادی در تبیین معیارهای سنجش امنیت شهری مورد تأکید قرار می‌گیرند.