پاسخ خصوصیات جوانه زنی و رشد گیاهچه سه رقم پنبه به تنش های خشکی و شوری

نویسندگان

1 استاد، گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 استاد، گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد اگروتکنولوژی، گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22092/ijsst.2024.364549.1513
چکیده

شوری بالا و خشکی از مشکلات محیطی رایجی است که بر جوانه زنی بذر و رشد گیاه تأثیر می‌گذارد. شناسایی ارقام متحمل به شرایط تنش خشکی و شوری و استفاده از آنها در سیستم‌های زراعی یکی از کارهای بهبود تولید پنبه می‌باشد.به همین منظور 3 رقم پنبه در قالب طرح کاملا تصادفی و با استفاده از آزمایش فاکتوریل تحت شرایط بدون‌تنش و تنش با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند.در هر دو آزمایش از 3 رقم پنبه(MAY344, BA440, VARAMIN)به عنوان فاکتور اول استفاده شد و فاکتور دوم در آزمایش اول تنش شوری و در آزمایش دوم تنش خشکی بود.سطوح تنش شوری صفر،180،120،60 میلی مولار با استفاده از نمک NaCl و در آزمایش دوم، سطوح تنش خشکی صفر،4/0، 8/0مگاپاسگال با استفاده از محلول پلی‌اتیلن‌گلایکول 6000 در نظرگرفته شدند.صفات مورد بررسی شامل درصد جوانه‌زنی،سرعت جوانه‌زنی،طول ریشه‌چه،طول ساقه‌چه ،وزن تر ریشه‌چه و ساقه‌چه و وزن خشک ریشه‌چه و ساقه‌چه بود.نتایج بررسی نشان داد که تفاوت معنی‌داری در سطح احتمال 1% و یا 5 % بین ارقام در هر دو تنش وجود دارد اما به طور کلی تنش خشکی بازدارندگی بیشتری را بر روی صفات اندازه‌گیری شده داشت.برای وزن خشک ریشه‌چه،رقم ورامین کمترین کاهش را نسبت به دو رقم دیگر داشت و در آخرین سطح تنش نسبت به شاهد برای تنش شوری 14%و در تنش خشکی 66%کاهش را ثبت نمود. نتایج این بررسی نشان داد که رقم ورامین در تمامی پارامترهای مورد بررسی در شرایط تنش خشکی و شوری عملکرد بهتری را نسبت به دو رقم دیگر دارد.