کارایی چند حامل مایع در افزایش زندهمانی باکتری Enterobacter cloacae S16-3 و اثر زادمایههای تهیه شده بر جوانهزنی و رشد بذور گندم
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 استاد شیمی و حاصلخیزی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 دانشیار بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
10.22034/ws.2021.32875.2243چکیده
در کشاورزی پایدار کودهای زیستی جایگاه ویژهای دارند. برای عرضه آنها از حاملهای مختلف برای حفظ ماندگاری و زندهمانی باکتری استفاده میشود. این تحقیق با هدف بررسی زندهمانی باکتری Enterobacter cloacae S16-3 بر روی حاملهای مختلف مایع در مدت زمان یک سال انجام پذیرفت. زادمایههای مایع شامل 9 تیمار با ترکیب گلیسرول، پلی اتیلن گلیکول (PEG)، ترهالوز، کربوکسی متیل سلولز ((CMC، صمغ عربی، پلیوینیل پیرولیدون ((PVP، گلوکز و نشاسته با مقادیر مشخص و در حالات تلفیقی مختلف بودند. در این بررسی، زادمایههای باکتریایی تهیه شده با جمعیت اولیه یکسان (CFU mL-1109) پس از نگهداری در دمای اتاق، از نظر توان ماندگاری و زندهمانی باکتری مورد مقایسه قرار گرفتند. جمعیت باکتری در زمانهای 0، 15، 30، 60، 90، 120، 180، 270 و 365 روز شمارش شد. برای شمارش باکتریهای زنده در زادمایههای میکروبی، بعد از تهیه سریهای رقت از روش شمارش در کشت نواری درون یک پلیت استفاده گردید. همچنین در این تحقیق اثرات زادمایههای تهیه شده بر جوانهزنی و رشد گیاهچههای گندم در شرایط استریل و به دو روش کشت در پلیت شیشهای و کشت گلدانی بررسی شد. در کشت گلدانی خصوصیاتی از قبیل طول ساقه و ریشه، وزن تر و خشک ساقه و ریشه اندازهگیری شد. نتایج حاصل از شمارش باکتریها نشان داد که از میان زادمایههای مایع، بیشترین جمعیت شمارش شده بعد از گذشت یک سال در فرمولاسیون F5 (صمغ عربی، نشاسته و PEG) (CFU mL-1107) و کمترین جمعیت شمارش شده در فرمولاسیون F7 (گلیسرول، ترهالوز، گلوکز، صمغ عربی و PEG) به دست آمد، بهطوریکه بعد از گذشت 6 ماه، هیچ جمعیت زنده باکتری شمارش نگردید. همچنین نتایج حاصل از تست جوانهزنی و رشد گیاهچههای گندم در پلیت نشان داد که مواد مورد استفاده در زادمایههای میکروبی اثر بازدارنده بر جوانهزنی بذرها نداشته و حتی در مواردی باعث ترغیب رشد و بهبود جوانهزنی و رشد آنها گشتهاند. به طوری که تمامی بذور مورد استفاده درحضور مایههای تلقیح به طور همزمان شروع به جوانهزنی نمودند. در کشت گلدانی نیز فرمولاسیون F9 (گلیسرول، گلوکز، صمغ عربی و PEG) و F4 (ترهالوز، صمغ عربی و PEG) از نظر وزن تر ریشه (به ترتیب 1020 و 740 میلیگرم) و وزن تر کل (1800 و 1390 میلیگرم) میانگینهای بالاتری را به همراه داشتند. مقایسه این زادمایهها با تیمارهای شاهد (بدون باکتری و بدون حامل) و سوسپانسیون باکتری (مایه تلقیح بدون حامل) نشان داد که این زادمایهها در تمام خصوصیات اندازهگیری شده، توانستهاند اثرگذار باشند. با توجه به یافتههای این پژوهش از میان فرمولاسیونهای مورد آزمایش، زادمایه F5 و F9 در افزایش زندهمانی باکتری بهترین نتایج را به همراه داشتند.