فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرآیند رشد و توسعه شهرنشینی کشور به‌شدت متأثر از رویکرد اقتصاد سیاسی است که این توسعه به‌عنوان یک پدیده برون‌زا و بر پایه رشد خدمات شکل‌گرفته است که به‌هیچ‌وجه ادامه شهرنشینی تاریخی آن نیست. در این پژوهش با تحلیل فضایی ابعاد مسکن پایدار شهری، وضعیت کمی و کیفی مسکن در سطح کلان‌شهر کرمانشاه بررسی خواهد شد. این پژوهش با توجه به ماهیت داده‌ها و عدم امکان کنترل رفتار متغیرهای مؤثر در مـسئله، از نـوع غیرتجربـی بـوده و در چارچوب الگوی تحلیلی ـ موردی انجام‌شده است. به‌منظور تحلیل الگوی مسکن پایدار در سطح شهر و مناطق 8 گانه شهر کرمانشاه از تکنیک پیمایش بلوک آماری و ابزار پرسشنامه در ۳ بعد پایداری کالبدی، اقتصادی و اجتماعی مشتمل بر ۴۰ گویه استفاده‌شده است. نتایج پایداری ابعاد سه‌گانه بر اساس آزمون t نشان می‌دهد که از میان 5 مؤلفه مورد ارزیابی بعد کالبدی، 2 مؤلفه ناپایدار و ۳ مؤلفه تا حدی پایدار بوده‌اند. همچنین از میان 6 مؤلفه بعد اقتصادی، 2 مؤلفه ناپایدار و 4 مؤلفه دارای وضعیت تا حدی پایدار بوده‌اند. و درنهایت از میان 5 مؤلفه مورد ارزیابی بعد اجتماعی، ۲ مؤلفه پایدار، ۲ مؤلفه تا حدی پایدار و ۱ مورد ناپایدار بوده است. مقدار شاخص Z-score در توزیع خوشه‌های کم ـ زیاد (163751/2-) منفی و مقدار شاخص موران (031042/0) مثبت است؛ نشان می‌دهد که شکاف آشکاری میان مناطق شهری کرمانشاه ازلحاظ پایداری شاخص‌های کمی و کیفی مسکن وجود دارد که می‌توان به سه بافت جدید، میانی و قدیم تقسیم‌بندی کرد. با توجه به روند گسترش کالبدی شهر کرمانشاه به‌صورت شمال شرقی ـ جنوب غربی، و دو محور شرقی ـ غربی، مناطق نیمه شرقی شهر با بافت نسبتاً جدید محل زندگی طبقات متوسط، بالا و نواحی منطبق با محلات قدیم و بافت میانی با امتیازات اجتماعی و کالبدی خاص که نسبت به نیمه جنوبی و شمال غربی از طیف وسیعی برخوردار است. همچنین تفاوت‌های فضایی الگوی مسکن پایدار حاکی از آن است که مناطق 1، 2، 8 و 6 دارای وضعیت ناپایدار، مناطق 7 و 5 وضعیت تا حدی پایدار و مناطق ۳ و ۴ دارای وضعیت پایدار بوده‌اند.