بررسی بازشناسی اصول بازآفرینی پایدار در کیفیت‌بخشی فضاهای شهری مطالعه موردی: بافت تاریخی تبریز

نویسندگان

1 استادیار شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 استادیار شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
10.22034/jsc.2020.243409.1288
چکیده

با مطرح‌شدن بازآفرینی پایدار و لزوم توجّه به همه ابعاد وجودی شهر، شامل زیست‌محیطی، اقتصادی، فرهنگی و کالبدی، به‌عنوان اساس توسعه پایدار شهری، مشکل بافت‌های تاریخی و قدیمی نیز وارد مرحله مطالعاتی جدیدی شده است. که سعی در حفاظت از ارزش‌ها، احیاء و ارتقای انسجام اجتماعی ساکنان محله در بافت‌های ارزشمند شهری را دارد. در این راستا و در جهت ارتقای کیفی فضاهای شهری و ارزش‌های کالبدی - اجتماعی بافت‌های قدیمی و تاریخی شهرها هدف از این پژوهش بازشناسی اصول بازآفرینی پایدار و بررسی تأثیر آن اصول در کیفیت‌بخشی فضاهای شهری تبریز می‌باشد. در جهت تحقق اهداف تحقیق، پژوهش حاضر از نظر روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و از منظر هدف کاربردی است. در این پژوهش از شیوه‌های مرور متون، منابع و اسناد تصویری در بستر مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل نظریات اندیشمندان و از ابزار پرسشنامه، و تحلیل آن به شیوه مدل‌سازی معادلات ساختاری در محیط نرم‌افزارهای SPSS و lisrel استفاده‌شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که ابعاد و مؤلفه‌های بازآفرینی پایدار را می‌توان در 6 بعد کالبدی – بصری، معنایی – ادراکی، عملکردی – فعالیتی، اجتماعی – فرهنگی، زیست‌محیطی و اقتصادی و 36 شاخص طبقه‌بندی و تقسیم نمود. بر اساس یافته‌های پژوهش بین بازآفرینی پایدار و کیفیت‌بخشی فضاهای شهری رابطه مستقیم و معنادار وجود دارد، مقدار ضریب مسیر به‌دست‌آمده برای این رابطه برابر با 76/0 بود. همچنین با استفاده از مدل تحلیل عاملی تائیدی و تعیین میزان ضریب و تأثیر شاخص‌های بازآفرینی پایدار در کیفیت‌بخشی فضاهای شهری تبریز، بعد کالبدی – بصری بیشترین تأثیر را در کیفیت‌بخشی به فضاهای شهری داراست.