تأثیر باکتری های ریزوسفری محرک رشد گیاه در برهمکنش با بیوچار و کمپوست بقایای هرس بر زیست فراهمی برخی عنصرهای غذایی کم مصرف در ریزوسفر گیاه گندم (Triticum aestivum L.)

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه ارومیه-گروه علوم خاک

2 دانشجوی دکتری علوم خاک، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران.

doi
10.22034/ws.2021.38350.2326
چکیده

در شرایط خشک و نیمه‌خشک ایران اکثر خاک‌ها آهکی و دارای ماده آلی کم بوده و میزان عنصرهای غذایی کم-مصرف قابل جذب کمی دارند. این پژوهش با هدف بررسی زیست‌فراهمی برخی عنصرهای کم‌مصرف تحت تأثیر بیوچار و کمپوست بقایای هرس درختان در حضور باکتری‌های PGPR در ریزوسفر گندم در شرایط رایزوباکس انجام گردید. فاکتورهای مورد بررسی شامل بقایای آلی (بیوچار، کمپوست و شاهد)، تلقیح میکروبی (تلقیح باکتری PGPRو بدون تلقیح) در خاک ریزوسفر بودند. در پایان دوره رشد، ماده آلی (OM) و غلظت آهن، روی، مس و منگنز در خاک‌های ریزوسفری و جذب این عناصر در گیاه اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که میزان ماده آلی و عنصرهای غذایی کم‌مصرف در خاک ریزوسفر تحت تأثیر بقایای آلی و باکتری‌های PGPR افزایش معنا‌داری داشتند. افزودن بیوچار در شرایط تلقیح منجر به افزایش 6/84 و 9/17 درصدی غلظت آهن و منگنز نسبت به شرایط بدون تلقیح در خاک ریزوسفر شد. حضور PGPRها سبب افزایش زیست‌فراهمی 2/52 و 9/34 درصدی روی و مس در تیمار کمپوست در مقایسه با تیمار بدون تلقیح گردید. کاربرد بقایای آلی و تلقیح باکتریایی سبب افزایش جذب عنصرهای غذایی کم‌مصرف توسط گیاه گندم شد. نتایج نشان داد که بقایای آلی و تلقیح میکروبی می‌تواند سبب افزایش جذب عناصر کم مصرف گیاه گندم شوند.