بررسی مقدماتی ویژگی های روانسنجی نسخه فارسی پرسشنامه الگوی تعاملی زوجین

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 استاد، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ایران.

doi
10.48308/jfr.2025.237308.1840
چکیده

 هدف این پژوهش بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسش‌نامه الگوی تعاملی زوجین بود. روش پژوهش توصیفی - همبستگی و جامعه آماری شامل افراد متأهل شهرستان هلیلان در سال 1403 بود که از بین آن‌ها 500 نفر به‌روش در دسترس انتخاب شدند و به پرسش‌نامه الگوی تعاملی زوجین، پرسش‌نامه کیفیت رابطه، الگوهای ارتباطی و پرسش‌نامه بی‌ثباتی ازدواج پاسخ دادند. از تحلیل عاملی تأییدی، روایی همگرا، واگرا و روایی هم‌زمان برای بررسی روایی و از ضریب الفای کرونباخ برای بررسی پایایی استفاده شد. پایایی عامل‌های الگوی مکمل دوستانه، مکمل خصمانه، خصمانه-مسلط متقابل، خصمانه-مسلط / دوستانه-مطیع و دوستانه-مسلط / خصمانه-مطیع 81/0، 80/0، 70، 72/0 و 85/0 به دست آمد. به‌عنوان شاخص روایی، همبستگی الگوی خصمانه-مسلط / دوستانه-مطیع و الگوی مکمل دوستانه با خرده مقیاس ارتباط سازنده متقابل و تمامی ابعاد کیفیت رابطه، مثبت و معنادار و با الگوی ارتباط اجتناب متقابل و ارتباط توقع / کناره‌گیری و بی‌ثباتی ازدواج منفی و معنادار بود. همبستگی عامل‌های مکمل خصمانه، خصمانه-مسلط متقابل و الگوی دوستانه-مسلط / خصمانه-مطیع با خرده مقیاس‌های ارتباط اجتنابی متقابل و خرده مقیاس ارتباط توقع / کناره‌گیری و بی‌ثباتی ازدواج مثبت و معنادار و با ارتباط سازنده متقابل و تمامی ابعاد کیفیت رابطه منفی و معنادار به دست آمد که روایی همگرا و واگرای خوبی را نشان داد. نتایج پژوهش نشان داد مقیاس الگوی تعاملی زوجین از روایی و پایایی مناسب در جامعه ایرانی برخوردار است.