اثر پرایمینگ در پاسخ جوانه‌زنی بذر سیاهدانه (Nigella Sativa L.) به دما در شرایط تنش شوری

نویسندگان

1 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

2 دانشجوی دکتری علوم و تکنولوژی بذر، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

doi
10.22092/ijsst.2024.363280.1498
چکیده

به منظور ارزیابی تیمارهای مختلف پرایمینگ در شرایط تنش شوری، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار در آزمایشگاه تکنولوژی بذر گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان در سال 1401 انجام شد. عامل اول شامل سطوح مختلف شوری (صفر، 50، 100، 150 و 200 میلی‌مولار)، فاکتور دوم شامل پرایمینگ (شاهد( بدون پرایمینگ)، جیبرلیک اسید و نیترات پتاسیم) و عامل سوم شامل دما (10 و 25 درجه سانتی‌گراد) بود. نتایج نشان داد که در دمای 25 درجه سانتی‌گراد در شوری‌های بالاتر از 100 میلی‌مولار در تمامی تیمارهای پرایمینگ جیبرلیک اسید و نیترات پتاسیم و تیمار عدم کاربرد، جوانه‌زنی کاملا متوقف گردید، در حالی که در دمای 10 درجه سانتی‌گراد در سطح شوری 200 میلی-مولار، در شرایط کاربرد پرایمینگ جیبرلیک اسید و نیترات پتاسیم 93 درصد از بذرها قادر به جوانه‌زنی بودند. درصد جوانه‌زنی بذر سیاهدانه در دمای 25 درجه سانتی‌گراد در سطح شوری 50 میلی‌مولار در شرایط کاربرد پرایمینگ بذر با نیترات پتاسیم و جیبرلیک اسید به ترتیب 54 و 48 درصد بود و نسبت به تیمار عدم پرایمینگ که 32 درصد بود اختلاف چشمگیری را نشان داد. در شرایط کاربرد جیبرلیک اسید در دمای 25 درجه سانتی‌گراد، بیشترین متوسط زمان جوانه-زنی(11 روز) مشاهده گردید. به طور کلی با توجه به تنش شوری و کشت و کار گیاهان دارویی، استفاده از جیبرلیک اسید و نیترات پتاسیم برای رسیدن به جوانه زنی مطلوب و به دنبال آن استقرار مطلوب گیاهچه سیاهدانه پیشنهاد می‌گردد.