فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیماری ذغالی یکی از عوامل خشکیدگی بلوط در جنگل‌های ایران است، ولی اطلاعات دقیقی دربارة خطر و تهدیدهای آن در کشور وجود ندارد. بنابراین با هدف ارزیابی رابطة شدت بیماری ذغالی با خصوصیات میزبان (قطر برابرسینه، موقعیت تاج و طول تنه)، داده‌های 385 درخت بلوط بلندمازو در قالب نمونه‌برداری یک‌چهارم نقطة مرکزی در پارک جنگلی قرق جمع‌آوری و بر اساس وضعیت سلامت در پنج کلاسة سالم، ضعیف، متوسط، شدید و خشک‌شده گروه‌بندی شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از برازش رگرسیون پواسون، تجزیۀ واریانس یکطرفه و کروسکال - والیس و آزمون دانکن در نرم‌افزار R استفاده شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها حاکی از آن است که شدت بیماری با قطر برابرسینه و موقعیت تاج رابطة معنی‌داری دارد، ولی با مشخصه طول تنه رابطة معنی‌دار ندارد. نتایج برازش رگرسیون پواسون نشان داد که به‌طور متوسط با افزایش 013/2=(7/0)exp= سانتی‌متر قطر برابرسینه، انتظار می‌رود سطح کلاس خسارت یک درجه افزایش یابد. همچنین بیشترین درصد وقوع و شدت بیماری در درختان دارای قطر بیش از 35 سانتی‌متر و درختان دارای موقعیت تاج میانه رخ داد. به‌طور کلی می‌توان نتیجه‌گیری کرد که خصوصیات فردی درختان می‌تواند بر شدت و همه‌گیری بیماری ذغالی در درختان بلندمازو مؤثر باشد. تهیة مدل‏های همه‌گیری بیماری ذغالی نیازمند درک بهتر چگونگی اثرگذاری خصوصیات میزبان بر شدت و پراکنش این بیماری در عرصه‌های طبیعی است.