اثر سنتز سبز نانوذرات دی اکسیدتیتانیوم با عصاره آبی سان همپ (Crotalaria juncae) بر جوانه زنی بذر تاج خروس ریشه قرمز (Amaranthus retroflexus)

نویسندگان

1 استاد، فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه آموزشی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 پژوهشگر پسادکتری، دانشکده مدارهای مجتمع، آزمایشگاه ملی اپتوالکترونیک ووهان، دانشگاه علم و فناوری Huazhong، ووهان، چین.

3 دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه آموزشی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22092/ijsst.2025.367299.1544
چکیده

توسعه راهبردهای جدید مانند استفاده از فناوری نانو برای کنترل علف‌های‌هرز یکی از راه‌های کاهش آلودگی‌های زیست-محیطی ناشی از استفاده نادرست از نهاده‌های شیمیایی است. بدین منظور آزمایشی در سال 1403 به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار بر روی جوانه‌زنی بذر تاج خروس ریشه قرمز (Amaranthus retroflexus) انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل عصاره آبی سان‌همپ (در غلظت‌های صفر، 10، 15 و 20 گرم در لیتر) و نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم سنتز شده با عصاره آبی سان‌همپ (نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم بدون عصاره، نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم سنتز شده با 10، 15 و 20 گرم در لیتر عصاره آبی سان‌همپ) بود. سنتز سبز نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم با سان‌همپ در مقایسه با عصاره آبی سان‌همپ در غلظت‌های 10 و 15 گرم در لیتر سبب کاهش 56/30 و 01/43 درصدی جوانه‌زنی بذر تاج خروس شد. این مطالعه نشان داد که نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم سنتز شده با عصاره سان‌همپ در مقایسه با عصاره آبی سان‌همپ سبب افزایش 20/1 و 63/12 درصدی پراکسیداسیون لیپیدی و کاهش 84/3 و 72/52 درصدی فعالیت آنزیم کاتالاز در غلظت‌های 10 و 15 گرم در لیتر گردید. نتایج این آزمایش نشان‌دهنده بازدارندگی بالای سنتز سبز نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم با عصاره آبی سان‌همپ بر جوانه‌زنی و مؤلفه‌های وابسته به آن در بذر تاج خروس ریشه قرمز است.