ارزیابی وضعیت امنیت آبی از منظر منابع و مصارف آبی (مطالعه موردی: زیرحوضه غربی دریاچه ارومیه)
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی آب، دانشکدهی کشاورزی، دانشگاه ارومیه
2 دانش آموختهی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، دانشکدهی کشاورزی، دانشگاه ارومیه
3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکدهی کشاورزی، دانشگاه ارومیه
doi
10.22034/ws.2021.44611.2404چکیده
امنیت آبی مفهومی پیچیده از مدیریت یکپارچه منابع آب است که وضعیت کشورها و حوضههای آبریز را از نظر دسترسی به منابع آب مورد بررسی قرار میدهد. عوامل متعدد هیدرولوژیکی، ساختاری، نهادی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی در ایجاد امنیت آبی دخیل هستند. پژوهش حاضر بر آن است تا عوامل هیدرولوژیکی موثر بر امنیت آبی زیرحوضه غربی دریاچه ارومیه را بررسی نماید. بدین منظور میانگین وزنی نرمال شدهی چهار شاخص دسترسی به آب، شدت برداشت آب، تغییرپذیری رواناب ماهانه و درصد اراضی کشت آبی از کل زمینهای زیر کشت در بازههای زمانی پنج ساله شامل سالهای 1385 و 1390 محاسبه گردید. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که وضعیت امنیت منابع و مصارف آب در محدودههای غربی حوضه دریاچه ارومیه دارای شرایط نسبتا مشابه و در طبقه متوسط و ضعیف قرار گرفته است. امتیاز امنیت منابع و مصارف آب کل زیرحوضه غربی دریاچه ارومیه برای سالهای 1385 و 1390 به ترتیب برابر با 4/0 (متوسط) و 32/0 (ضعیف) است. کاهش امنیت منابع و مصارف آب در طول بازههای زمانی ناشی از کاهش سرانه منابع آب تجدیدپذیر و افزایش شدت برداشت آب در زیرحوضه غربی دریاچه ارومیه بوده است که نیازمند بازنگری در مدیریت میزان مصارف آب در بخشهای مختلف میباشد.