ارزیابی اثر تلقیح قارچهای آربوسکولار مایکوریزا و اندوفیت بر ترکیبات شیمیایی و تولید اسانس گیاه گشنیز در شرایط گلخانهای
نویسندگان
1 استاد علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 دانشجوی دکترای بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم و مهندسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
4 استاد بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
10.22034/ws.2021.44215.2402چکیده
در این تحقیق تأثیر تلقیح دوگونه قارچ آربوسکولار مایکوریزا ( Diversispora versiformis و Rhizophagus irregularis) و یک گونه قارچ اندوفیت Piriformospora indica بصورت مجزا و تلفیقی بر ترکیبات شیمیایی و تولید اسانس گیاه گشنیز بررسی شد. تیمارهای آزمایش شامل تیمار قارچ منفرد (RI: R. irregularis، DV: D. versiformis، PI: P. indica)، تیمارهای قارچی تلفیقی (PI+DV، PI+RI، RI+DV و PI+RI+DV)، تیمار شاهد مثبت (دارای کود اوره و سوپرفسفات تریپل، بدون قارچ) و تیمار شاهد منفی (بدون کود شیمیایی، بدون قارچ) بود. این آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در شرایط گلخانهای انجام گرفت. وزن تر و خشک ریشه و بخش هوایی، درصد کلنیزاسیون، فنول برگ، ظرفیت آنتی اکسیدانی، کارتنوئید، کلروفیل کل و عملکرد اسانس پارامترهایی بودند که برای گیاه گشنیز اندازه گیری شدند. نتایج نشانداد که اثر هرسه گونه قارچ (مایکورایزا و اندوفیت) هم بطور مجزا و هم تلفیقی بر شاخصهای اندازهگیری شده معنیدار میباشد (p<0.01). تیمار تلفیقی سه قارچ (PI+RI+DV) در وزن تر و خشک بخش هوایی به ترتیب با 62/8% و 94/17%، تیمار DV در وزن تر و خشک بخش ریشه به ترتیب با 66/22 % و 04/48 % ، تیمار تلفیقی PI+RI در کلنیزاسیون ریشه (75/91%)، تیمار RI+DV در فنول (5/72 %)، تیمار PI در سه پارامتر ظرفیت آنتی اکسیدانی (81/11 %)، کلروفیل کل (81/7 %) و کارتنویید (87/5 %) و تیمار PI+DV در عملکرد اسانس (2/107%) نسبت به تیمار شاهد منفی افزایش نشان دادند. طبق نتایج این تحقیق استفاده از قارچهای مایکورایزا و اندوفیت بصورت تلفیقی نتایج بهتری نسبت به کاربرد منفرد آنها داشته و لذا میتوان جهت افزایش عملکرد سبزیجات استفاده کرد.