فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‌های اخیر به دلایل گوناگونی نظیر شیوع بیماری‌هایی چون سرطان، تصادفات رانندگی، رخداد بلایای طبیعی و ... نیاز به خون و فرآورده­های آن افزایش‌ یافته است. موضوع بسیار مهم در مورد خون و فرآورده‌های خونی، فسادپذیری آن‌ها است. جمع‌آوری بیش‌ازحد خون باعث اتلاف شده، درحالی‌که موجودی ناکافی آن نیز منجر به کمبود و کاهش سطح خدمت در نقاط تقاضا می‌گردد که می‌تواند هزینه‌های جبران‌ناپذیری را در پی داشته باشد. با توجه به اینکه در دنیای واقعی عرضه خون از سوی اهداکنندگان دارای حالت منظم و مستمر نیست و تقاضا نیز برای فراورده‌های خونی حالت قطعی ندارد، برنامه­ریزی مناسب جهت جمع‌‌آوری و تولید خون و فرآورده­های آن مورد توجه بسیاری از محققان قرار گرفته است. در بین فرآورده­های خونی، پلاکت‌ها با داشتن طول عمری معادل پنج روز فسادپذیرترین فرآورده خونی می‌باشند. لذا در این مقاله به ارائه یک مدل برنامه‌ریزی امکانی چنددوره‌ای تحت شرایط عدم قطعیت در عرضه و تقاضا برای مسئله طراحی یکپارچه شبکه جمع‌آوری و تولید پلاکت در زنجیره تامین خون پرداخته شده که هدف آن مینیمم کردن هزینه­های کل شبکه و ماکزیمم کردن کیفیت پلاکت‌های تولید شده است. مدل پیشنهادی، ویژگی‌های خاص این زنجیره شامل کیفیت پلاکت موردنیاز بیمار، انواع اهداکنندگان و دو روش‌ متفاوت تولید پلاکت (خون کامل و آفرزیس) را در نظر می‌گیرد. پس از تبدیل مدل برنامه‌ریزی امکانی به یک مدل برنامه­ریزی خطی عدد صحیح مختلط (MILP)، مدل به صورت دقیق با استفاده از CPLEX در نرم­افزار GAMS حل شده و کارایی آن با مطالعه موردی شبکه تأمین خون شهر تهران نمایش داده شده است.