فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فقر، نابرابری و ناتوانی گروه‌هایی از اجتماع در تأمین مسکن مناسب در ایجاد زمینه‌های لازم جهت برخوردار شدن گروه‌های فقیر از مسکن مناسب باعث شکل‌گیری سکونتگاه‌های غیررسمی و محلات فقیرنشین گردید. هدف از این پژوهش، تحلیل عوامل توزیع فضایی فقر و محرومیت شهری با تأکید بر سکونتگاه‌های غیررسمی شهر می‌باشد. به‌منظور گردآوری اطلاعات برای کسب بینش نظری لازم و بررسی ادبیات موضوع از شیوه اسنادی و کتابخانه‌ای و برای دیگر داده‌ها از اطلاعات 12389 بلوک برگرفته از داده‌های مرکز آمار ایران در سال 1395 استفاده‌شده است. بیشترین درصد از بلوک‌های شهر را با 4/44 درصد در طبقه متوسط و کم‌ترین آن با 1/8 درصد در طبقه خیلی فقیر قرارگرفته است. بیشترین درصد مساحت شهر به ترتیب با 28/36 و 28/34 درصد در خوشه متوسط و فقیر جای دارد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش، محلات سکونتگاه‌های غیررسمی ازنظر ویژگی‌های عمدتاً کالبدی با سایر محلات شهرها تفاوت داشته و در مابقی خصوصیات تفاوت‌ها بارز نیست مگر در زمینه فقر و دسترسی‌ها. نرخ بی‌سوادی بالا نسبت به سایر محلات (09/6) که بیشترین سطح تحصیلات در میان مردان ساکن در سکونتگاه‌های غیررسمی مربوط به دوره ابتدایی، سوادآموزی و دیپلم است و درصد افراد با تحصیلات عالیه در این مناطق بسیار پایین است. ساکنین سکونتگاه‌های غیررسمی به‌مثابه سرمایه‌های جامعه نیاز به تقویت دارند. ضمن این‌که تأکید بیش‌ازحد بر تقویت سرمایه اقتصادی، درواقع به محرومیت، ناتوانی و عدم انسجام بیشتر این سکونتگاه‌ها انجامیده است. بنابراین در این‌گونه محلات با گذر از برنامه‌ریزی بخشی به برنامه‌ریزی موضوعی اثربخش می‌توان سیاست‌ها و برنامه‌ریزی شهری و شهرسازی حامی فقر و کم‌درآمدها را در سکونتگاه‌های غیررسمی شهر اهواز پیاده نمود.