مراقبت موقت، راهکار نوین نظام حقوقی ایران جهت تأمین حق برخورداری از خانواده برای کودکان بی سرپرست و بدسرپرست
نویسندگان
1 مشاور مرجع ملی حقوق کودک وزارت دادگستری، کارشناس ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه مفید، قم، ایران
2 قاضی دادگستری، سرپرست مجتمع قضایی حمایت از اطفال و نوجوانان دادسرای عمومی و انقلاب تهران.
doi
10.48308/jfr.2025.239450.1960چکیده
«برخورداری از خانواده» به عنوان یک «حق» برای کودک به شمار می رود ولی کودکان بی سرپرست و بدسرپرست از آن محروم هستند و دولت می بایست با توسل به طرق جایگزین به دنبال تامین این حق برای این دسته از کودکان باشد. با بررسی توصیفی تحلیلی مقررات این حوزه و مطالعه کتابخانه ای پژوهش های صورت گرفته مشخص گردید در نظام حقوقی ایران دو راهکار «بازپیوند» و «فرزندخواندگی» بدین منظور وجود دارد ولی برخی چالش های قانونی و اجرایی مانع تامین این حق برای این قبیل کودکان می شود که عبارتند از لزوم انقضای حداقل دو سال از پذیرش کودک بدسرپرست در مراکز بهزیستی، اطاله فرآیند فرزندخواندگی و ضوابط سختگیرانه و فراقانونی سازمان بهزیستی.شیوهنامه «مراقبت موقت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست» در سال 1402 به تصویب رسید تا با تأسیس نهاد «مراقبت موقت» مدت نگهداری کودک در خارج از محیط خانواده نظیر مراکز بهزیستی به کمترین زمان ممکن برسد که طبق آن کودکان بدسرپست از همان ابتدای انقضای مدت 2 ساله تا زمان بازپیوند یا فرزندخواندگی میتوانند وارد محیط خانواده میزبان شوند. کودکان بی سرپرست نیز میتوانند تا زمان صدور حکم سرپرستی و اعطای فرزندخواندگی در قالب مراقبت موقت وارد محیط خانواده شوند.
