واکاوی ظرفیتهای توسعه درونی محلات مسکونی با نگرش توسعه میان افزا مطالعه موردی: محله شریعتی تبریز
نویسندگان
1 دانشجو دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
4 استادیار جغرافیا وبرنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22034/jsc.2021.202373.1129چکیده
در دهههای اخیر با ظهور انگارههای جدید، رشد و توسعه شهری به صورت هوشمند مطرحشده است و توسعه درونزا جزئی از آن به شمار میآید. بهویژه با گسترش مفهوم توسعه پایدار شهری که در آن بهرهگیری مؤثر و پایدار از ظرفیتهای توسعهای رهاشده در درون مناطق شهری را توصیه میکند اهمیت ویژه و بخصوصی پیدا کرده است. هدف از این تحقیق ظرفیت سنجی توسعه میان افزا به منظور توسعه آتی محله شریعتی (شهناز سابق) در شهر تبریز و به دست آوردن پتانسیلهای توسعه مسکونی آن میباشد که از چندین شاخص ازجمله نرخ فضای باز، کیفیت ابنیه، دسترسی و نفوذناپذیری، فشردگی و ریزدانگی و ... استفادهشده است. محدوده موردمطالعه در این پژوهش شهر محله شهناز تبریز میباشد. هدف تحقیق کاربردی و روش تحقیق آن، تحلیلی – توصیفی میباشد. نتایج نشان میدهد که 04/34 درصد از مساحت محله دارای پتانسیل خیلی زیاد و 42/37 درصد پتانسیل زیاد، 37 /23 درصد پتانسیل متوسط، 7/5 درصد دارای پتانسیل کم میباشد. با توجه به نتایج به دست آمده میتوان گفت محله موردمطالعه که از محلات فرسوده کلانشهر تبریز به شمار میرود، نیاز مبرم به برنامهریزی به منظور توسعه میان افزا دارد. در نتیجه استفاده از الگوی رشد هوشمند و ظرفیتهای درونی خود محله میتواند به توسعه و پایداری محله کمک شایانی کرده باشد. با در نظر گرفتن دو گروه توسعهپذیری خیلی زیاد و زیاد میتوان گفت که بیش از نیمی از مساحت کل محدوده موردمطالعه مستعد توسعه از درون میباشد که این امر الزامی برای تدوین برنامهریزی مناسب بر اساس اصول رشد هوشمند میباشد.