اثر لایهگذاری گرم، اسید جیبرلیک و آب اکسیژنه بر جوانهزنی بذر کیکم قفقازی (Acer monspessulanum subsp. ibericum M.B.)
نویسندگان
1 دانشگاه تربیت مدرس
2 Department of Forestry and natural Resources, HNB Garhwal Universiy, Sprinagar-Garhwal (UK) 246174, India
3 دانشجوی دکترای دانشگاه تربیت مدرس
4 هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
بهمنظور بررسی شکست خواب و جوانهزنی بذر کیکم قفقازی، بذرها از ارتفاع 1900 متری جنگل گوگلی شهرستان سوادکوه جمعآوری شد. بهدنبال پیشتیمار لایهگذاری گرم (0 ، 4، 8 و 12 هفته در دمای 20 درجة سانتیگراد)، بذرها به مدت 24 ساعت در دو آزمایش جداگانه 1) محلول اسید جیبرلیک (0، 250، 500 و 1000 میلیگرم در لیتر) و 2) محلول آب اکسیژنه (0، 1، 2 و 3 درصد) قرار گرفتند و بلافاصله به محیط لایهگذاری سرد (4 درجه سانتیگراد به مدت 41 هفته، با احتساب دورۀ پیشتیمار گرم) انتقال یافتند. هر دو آزمایش بر مبنای طرح پایۀ کاملاً تصادفی و در قالب فاکتوریل با سه تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد که بهرغم پوسته سخت، بذر کیکم قفقازی مشکلی در جذب آب ندارد. نتایج حاکی از تأثیر مثبت افزایش دورۀ پیشتیمار لایهگذاری گرم بر مؤلفههای جوانهزنی بود، بهطوری که جوانهزنی از 13 به 76 درصد و سرعت جوانهزنی از 4/1 به 8/3 عدد (در هفته) ترقی کرد. این در حالی است که زمان شروع جوانهزنی از 20 به 13 هفته و مدت زمان جوانهزنی 50 درصد بذرها از 10 به 6 هفته کاهش یافت. تاثیر محرکهای جوانهزنی با افزایش غلظت و مدت پیشتیمار لایهگذاری گرم مشهود بود، بهطوری که جوانهزنی در غلظتهای 500 و 1000 میلیگرم در لیتر اسید جیبرلیک برابر با 64 درصد، و در غلظتهای 2 و 3 درصد آب اکسیژنه بهترتیب برابر با 56 و 73 درصد بود. با افزایش مدت پیشتیمار لایهگذاری گرم، روند کلی سرعت جوانهزنی در همۀ غلظتهای هر دو محرک حالت افزایشی داشت. بهطورکلی، بهلحاظ سهولت کار و صرفهجویی در هزینهها، گزینۀ مناسب برای رفع خواب بذر کیکم قفقازی استفاده از لایهگذاری گرم- سرد (بدون کاربرد محرکهای یادشده) است.
