بررسی اثرات پوشش بذر بر برخی صفات مرتبط با جوانه زنی بذر کاهو (Lactuca sativa) در شرایط تنش خشکی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 پژوهشگر پسادکتری،موسسه بذر و نهال رضوی، مشهد، ایران.

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22092/ijsst.2024.365810.1528
چکیده

به منظور بررسی اثر پوشش بذر بر ویژگی‌های وابسته به جوانه‌زنی بذرهای کاهو در شرایط تنش خشکی، پژوهشی به شکل فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در 4 تکرار در سال 1401 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل پوشش‌های بذر[:C1بدون پوشش (شاهد)، :C2پوشش بذر با جیبرلین+کائولن، :C3پوشش بذر با جیبرلین+هیومیک‌اسید+کائولن، :C4پوشش بذر با جیبرلین+عناصرریز مغذی+کائولن، :C5پوشش بذر با جیبرلین+عناصردرشت مغذی+کائولن، :C6پوشش بذر با هیومیک‌اسید+ عناصردرشت مغذی+عناصر ریز مغذی+کائولن و :C7پوشش بذر با جیبرلین+ هیومیک‌اسید+ عناصردرشت مغذی+ ریز مغذی+کائولن ] ،تحت شرایط تنش خشکی [بدون تنش (شاهد)، 4/0˗ ، 8/0˗ مگاپاسکال ] مورد ارزیابی قرار گرفت. در شرایط تنش 8/0- مگاپاسگال فقط تیمارهای C2(16 درصد) و C3(8 درصد) جوانه‌زنی داشتند. در تنش 4/0- مگاپاسکال تیمارهای C1, C2, C3 به ترتیب در صفات درصد جوانه‌زنی (50/88، 75/61 و 50/27 ) سرعت جوانه‌زنی (46/6، 91/3 و 25/2) و شاخص بنیه بذر (28/130، 32/93 و 02/44) تفاوت معنی‌داری با یکدیگر و همچنین با شرایط بدون تنش (شاهد) داشتند؛ به طوری که بذر C1 (شاهد) در شرایط تنش خشکی 5/72 درصد و بذر C3، 5/11 درصد کاهش جوانه‌زنی را نسبت به شرایط بدون تنش داشت. پوشش‌ C3 سبب بهبود صفت میانگین مدت زمان جوانه‌زنی نسبت به پوشش C1 (07/3) شد. نتایج آزمایش نشان داد که تنش خشکی با ایجاد محدودیت در جذب آب یک عامل محدود‌کننده در جوانه‌زنی بذر کاهو است و انجام برخی تیمار‌ها مانند پوشش جیبرلین+کائولن و جیبرلین+کائولن+ هیومیک‌اسید سبب بهبود صفات مرتبط با جوانه‌زنی بذر کاهو می-شود.