ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺪلﻫﺎی رگرﺳﻴﻮﻧﻲﻏﻴﺮﺧﻄﻲﺟﻬﺖ ﺗﻮﺻﻴﻒ پاﺳﺦ ﺟﻮاﻧﻪزﻧﻲﺑﺬر سه گونه Nepeta haussknechtii، N. pogonosperma و N. glomerulosa subsp. staffina ﺑﻪ دﻣﺎ
نویسندگان
1 پژوهشگر، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 دانشیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
4 استادیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
5 پژوهشگر، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
doi
10.22092/ijsst.2024.366488.1538چکیده
برای بررسی دمای کاردینال جوانهزنی سه گونه دارویی پونهسا Nepata haussknechtii، N. pogonosperma و N. glomerulosa subsp. staffina و تعیین شرایط دمایی و زمانی مناسب کاشت آنها، آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در 3 تکرار در سال 1402 در آزمایشگاه تحقیقات تکنواوژی بذر بانک ژن منابع طبیعی ایران اجرا شد. سه مدل رگرسیونی غیرخطی شامل دندانمانند، دوتکهای و بتا، در هشت سطح دمایی (5، 10، 15، 20، 25، 30، 35 و 40 درجه سانتی گراد) برای توصیف پاسخ سرعت جوانهزنی بذر سه گونه پونهسا به دما مورد ارزیابی قرار گرفتند. از شاخصهای آماری مانند ریشه نتایج تجزیه واریانس (RMSE) و ضریب تبیین (R2) برای مقایسه مدلها استفاده شد. نتایج نشان داد در گونه N. haussknechtii مدل دندان-مانند با دمای پایه 01/9، دمای مطلوب تحتانی 20، دمای مطلوب فوقانی 25 و دمای سقف 21/36 درجه سانتیگراد و مقادیر R2 و RMSE به ترتیب 94/0 و 11/0؛ در گونه N. pogonosperma مدل دو تکهای با دمای پایه 9 ، دمای مطلوب 23 و دمای سقف 14/36 درجه سانتیگراد و میزان R2 و RMSE به ترتیب 95/0 و 31/0 ؛ و در گونه N. glomerulosa subsp. staffina مدل بتا با دمای پایه 84/9، دمای مطلوب 95/24 دمای سقف 37 درجه سانتیگراد و R2 و RMSE به ترتیب 99/0 و 03/0 از اطمینان بیشتری برخوردار بودند. نتایج این آزمایش نشان داد در گونههای مختلف پونهسا مورد مطالعه به علت سرعت رشد اولیه مشابه، دارای اوج جوانهزنی مشابهی هستند.