شناسایی فرآیندهای کنترل کننده کیفیت آّب زیرزمینی آبخوان دشت اسدآباد با استفاده از روشهای ژئوشیمیایی و آماری

نویسندگان

1 دانشیار هیدروژئولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 دانشجوی ارشد هیدروؤئولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود

3 مدیر مطالعات آب‌های زیرزمینی ، شرکت آب منطقه‌ای همدان

doi
10.22034/ws.2021.43618.2395
چکیده

دشت اسدآباد در غرب استان همدان قرارگرفته از  مهمترین منابع آبی منطقه را می­توان نام برد و بیشترین بخش مصارف آبی شهری ،کشاورزی و صنعتی از این محل تامین می­گردد. با در نظر گرفتن تاثیرگذاری سازندهای زمین شناسی و همچنین فعالیت انسان­ها بر کیفیت آبخوان­ها ، مطالعه هیدروشیمیایی این آبخوان‌ها می­تواند دیدگاه روشن‌تری از نحوه تاثیرگذاری این عوامل بر منابع آبی این دشت فراهم آورد. در این راستا با استفاده از 32 نمونه آب تهیه شده در خرداد سال 1396  که توسط سازمان آب منطقه ای مورد آزمایش قرار گرفته است، اقدام به بررسی دقیق هیدرو شیمی منطقه و منشا تغییرات شیمی آب آبخوان با استفاده از روش­های هیدروژئوشیمی و آماری  شد. با توجه به حضور سازندهای آهکی در منطقه و عامل مهم در تکامل و تاثیرگذاری بر آبخوان می­توان به فرایند هوازدگی و انحلال سنگ اشاره کرد که با توجه به سازندهای موجود، هوازدگی و انحلال سنگ‌های آهکی را می­توان متاثر از این عوامل در نظر گرفت ، به طوری که با توجه به نمودارهای پایپر و استیف و نتایج نسبت‌های یونی و تعادل جرمی و با در نظر گرفتن رخساره کربنات-کلسیک به دو عامل کنترل کننده شیمی­آب در این آبخوان می­توان اشاره نمود، همچنین نتایج حاصل از بررسی داده­ها توسط روش تحلیل عاملی، دو عامل موثر بر آبخوان نتیجه­گیری شد.  عامل اول (8/55%) انحلال سنگ­های کربناته که با همبستگی بالای یون‌های (کرینات، کلسیم و منیزیم) همراه است و عاملی دوم (2/24%)که وزن کمتری جهت کنترل کیفیت آبخوان دارد مربوط به انحلال سنگ­های تبخیری می­باشد.