بررسی دیدگاه طبیعتگرایان به تربیت و عوامل مؤثر بر آن با تکیه بر اندیشههای روسو
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه فرهنگیان، فارس، ایران
doi
10.30479/wp.2024.20273.1073چکیده
روسو از برجستهترین نمایندگان فلسفه روشنگری بهشمار میرود که با آثار خود، تعلیموتربیت را به مسیری جدید سوق داد و بر سبک زندگی مردم تأثیری عمیق گذاشت. بر این مبنا، هدف پژوهش حاضر تبیین دیدگاه روسو بهعنوان نماینده طبیعتگرایی، دربارة تربیت و عوامل مؤثر بر آن است و بهمنظور دستیابی به این مهم، از روش توصیفیـتحلیلی بهره برده است. در نگاه روسو، عواملی گوناگون بر تربیت انسان تاثیر داشته و برای رشد انسان چندین مرحله میتوان در نظر گرفت. یافتههای پژوهش نشان میدهد که اصل محوری فلسفه تربیتی روسو «طبیعت» است. از منظر او، کودکان وحشیهای نجیب و بزرگواری هستند که ذاتاً از احساس درست و غلط، برخوردارند و برای رشد منظم و سالم، برنامههایی فطری دارند. بهزعم روسو، آدمی در آغاز، نیکنفس است و بر اثر تمدن و آثار آن، از حال طبیعی خارج شده و رذایل اخلاقی بهوجود میآید. پس انسانها به کمک آموزشوپرورش طبیعی، از خویشتندوستی به ارزشهای انسانی نایل میآیند. روسو کودک را انسان ابتدایی معصومی میدید و دوران کودکی را طبیعیترین دوران رشد انسان میدانست. ازاینرو با تأکید بر بخشهای طبیعی و خودجوش و نیازموده طبع آدمی، آرزوی بازگرداندن وی به کودکیاش را داشت؛ بنابراین، از تلاش برای تغییر آدمی به شهروند دولتی چشم پوشید و بر این باور بود که قانون باید با نیروی طبیعی و روح آدمی سازگار باشد.