عوامل همگرایی ژئوپلیتیکی ایران و عربستان در منطقه خلیج فارس در افق همکاری‌های جدید

doi
چکیده

چکیده دو کشور جمهوری اسلامی ایران و عربستان به عنوان دو قدرت بزرگ از ظرفیت‌هایی برای نقش آفرینی در حوزه منطقه‌ای برخوردار هستند که با توجه به تغییر ماهیت قدرت در فضای جهانی و به تبع آن کنش‌های بازیگران در این فضای جدید هردو کشور اراده خود را در همکاری با یکدیگر، برای بهرمندی از شرائط گذار برای تأمین اهداف ملی خود استوار نموده‌اند. از آنجایی که عوامل ژئوپلیتیکی می‌تواند پایه‌ای برای همکا ری محسوب شود لذا این پژوهش با هدف تعیین عوامل همگرایی دو کشور انتخاب شده است. روش پژوهش توصیفی، تحلیلی است که به صورت کاربردی و باجامعه آماری36 نفری انجام شده است. برهمین مبنا 17عامل به استناد نظریات همکاری و همگرایی منطقه‌‌ای و کارکرد گرایی و براساس کلان عوامل ژئوپلیتیکی سیاسی، اقتصادی، فناورانه، طبیعی و نظامی مستند به واکاوی محیطی دو کشور در حوزه خلیج فارس تعیین که نهایتاً بعد از تحلیل داده‌های جمع آوری شده به ترتیب اولویت، کلان عامل سیاسی باشش زیر عامل که مهم‌ترین آن چرخش سیاسی عربستان در نگاه به شرق، اقتصادی باپنج زیر عامل که مهم‌ترین آن روابط اقتصادی عربستان با چین و نقش ایران در این رابطه، طبیعی با دو زیر عامل که مهم‌ترین آن نقش ایران دربهره‌مندی عربستان از راه ارتباطی شمال به جنوب، فناورانه با یک زیر عامل استفاده عربستان از ظرفیت‌های فناورانه ایران و نظامی با سه زیر عامل که مهم‌ترین آن استفاده عربستان از توان نظامی نوین ایران است به عنوان عوامل ایجاد همگرایی بین دو کشور مشخص شدند.