فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رخداد تولد زال با دیگران فرق دارد و تربیت وی فراسویی است، چنانکه سیمرغ، نماد پیر خرد، زال را در کنام خویش پرورش داد و وی سرانجام سرسلسلة پهلوانی در خاندان کیانی شد. هدف این پژوهش ارائۀ الگوی ساختاری واکاوی بازی‌های روانی اریک برن در تبادل‌های رفتاری سام و سیمرغ در رخداد تولد زال و دریافت بروز حالتِ من بنابر پیش‌نویس‌های زندگی و طرحواره‌های ناساز است، چنانکه حالت‌های نفسانی سام و بازخوردهای سیمرغ را در رخداد تولد زال بر پایة رفتارهای تقابلی مطرح در نظریة تحلیل رفتار متقابل اریک برن با رویکردی توصیفی- تحلیلی کاویده‌است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد، کهن‎الگوها، نیروگذاری‌های روانی پویایی هستند که همراه با پیش‌نویس‌های زندگی، رستگاری به همراه دارند و روان‌رنجوری پیامد سرپیچی از آن‌هاست؛ بنابر این، پیوندهای خانوادگی در شاهنامه و واکاوی آن‌ها شایسته است. والد، نقشی بنیادی در پرورش و نگه‌داری پیوندهای خانوادگی قوی دارد، امّا برپایی این پیوندها همیشه ممکن نیست، چنانکه برایند یافته‌ها از الگوی «حالتِ من» سام، نمایانگر بازی «عیب» است. کنش در این بازی توسط سام برای ارضای کودک، ولی با سایۀ والد نمایان شده‌است و سیمرغ که نماد پیر خرد است، پاسخگر بازی است. بازی دیگر «فرزانۀ فروتن» است که در فرایندی بالغانه در راستای خرسندی دوجانبه انجام می‌گیرد.