اثر تیمارهای مختلف خواب شکنی بر بهینه‌سازی جوانه‌زنی بذرهای خوشاریزه (Echinophora platyloba)

نویسندگان

1 استادیار، گروه زیست شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد ،گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22092/ijsst.2024.365118.1516
چکیده

خوشاریزه، گیاهی علفی چند ساله و معطر از خانواده چتریان است که از برگ های آن به عنوان چاشنی و نگه دارنده مواد غذایی استفاده می کنند و اندام هوایی آن دارای خاصیت دارویی است. هدف از این تحقیق، بررسی تیمارهای سرمادهی مرطوب (0، 30، 45، 70 و 90 روز)، اسید جیبرلیک (0، 500، 1000 و 2000 میلی گرم در لیتر)، خراش دهی به تنهایی و ترکیب هم زمان این تیمارها جهت شکست خواب بذرهای خوشاریزه است. خواب بذرها فقط پس از سرمادهی مرطوب 90 روزه شکسته شد و پیش تیمار جیبرلین تنها در بالاترین غلظت توانست باعث جوانه زنی 33 درصدری بذرها شود. بالاترین درصد (50 درصد) و سرعت جوانه زنی (3 دانه در روز) در تیمار سرمادهی مرطوب 45 روزه به همراه تیمار جیبرلین 1000 میلی گرم در لیتر حاصل شد. کمترین سرعت جوانه زنی در تیمارهای سرمادهی 90 روزه، جیبرلین 500 و 2000 میلی گرم در لیتر به‌ترتیب توام با سرمادهی مرطوب70 و 30 روزه حاصل شد. تیمار خراش دهی به تنهایی یا توام با دیگر تیمارهای اثری بر جوانه‌زنی بذرها نداشت. بذرهای موجود در پوشش میوه شیزوکارپ نتوانستند جوانه زنی نمایند. با توجه به نتایج حاصل، خواب بذرهای خوشاریزه ترکیبی از خواب فیزیولوژیکی و مرفولوژیکی است و پوشش میوه دارای ترکیبات بازدارنده شیمیایی است که پراکنش بذرها را تسهیل می نماید.